Co zobaczyć na Bali: 40 atrakcji według regionów i plany podróży

Jak podzielić Bali, żeby nie zwiedzać wyspy z okna auta

To najważniejszy akapit w całym tekście. Na mapie Bali wygląda na wyspę, którą objedzie się w kilka dni. W praktyce drogi są wąskie, kręte i zakorkowane, więc średnia prędkość wychodzi około trzydziestu kilometrów na godzinę. Przejazd z Ubudu na północ wyspy to pół dnia, choć na mapie wygląda to na skok.

Dlatego zamiast jednego hotelu na cały pobyt lepiej wybrać dwie, maksymalnie trzy bazy i z każdej robić jednodniowe pętle:

• Ubud i środek wyspy na świątynie, tarasy ryżowe, wodospady i dżunglę.
• Południe, czyli Canggu, Seminyak albo Uluwatu, na plaże, surfing, beach cluby i zachody słońca.
• Północ lub wschód, jeśli masz zapas czasu i chcesz spokoju, nurkowania i mniej turystów.

Kto próbuje mieszkać w jednym miejscu i objeżdżać z niego całą wyspę, spędza urlop w samochodzie.

40 atrakcji Bali: co zobaczyć według regionów

Chcesz objechać całą wyspę i zajrzeć w każdy ciekawy kąt? To będziesz potrzebować sporo czasu. My przylecieliśmy tu bez biletu powrotnego właśnie po to, żeby móc zostać dłużej. Co zobaczyć na Bali i co zrobiło na nas największe wrażenie?

Ubud i środek wyspy

Kto nie leży cały dzień na plaży, ten prędzej czy później trafia do Ubudu. Turystów jest tu mnóstwo, ale mimo to jest rewelacyjnie. W okolicy czekają piękne tarasy ryżowe, świątynie i cała masa miejsc, w których toczy się lokalne życie.

1. Ubud i jego centrum. Duchowe i kulturalne serce wyspy, gdzie tradycyjne świątynie sąsiadują z kawiarniami i studiami jogi. Najlepsza baza na zwiedzanie całego wnętrza Bali.

2. Monkey Forest. Świątynny las w środku Ubudu, gdzie wśród omszałych rzeźb mieszkają makaki. Są bezczelne i zabierają wszystko, co trzymasz w dłoni, więc okulary i telefon schowaj do plecaka.

3. Tarasy ryżowe Tegallalang. Najczęściej fotografowane tarasy na wyspie, kawałek nad Ubudem. Przyjedź wcześnie rano, po dziewiątej stoi się w kolejce nawet do wejścia na ścieżkę.

4. Tarasy ryżowe Jatiluwih. Znacznie większe i spokojniejsze tarasy na zachód od Ubudu, część obszaru wpisanego na listę UNESCO 6 lipca 2012 roku. To krajobraz ukształtowany przez system subak, czyli tradycyjne zarządzanie wodą: grupy od pięćdziesięciu do czterystu rolników wspólnie sterują nawadnianiem i synchronizują sadzenie. Nie jest to więc tylko ładny widok, ale działający od stuleci mechanizm.

5. Wodospad Tegenungan. Najłatwiej dostępny wodospad z Ubudu, można się pod nim kąpać. Dlatego też jest tu najwięcej ludzi.

6. Wodospady Tibumana, Kanto Lampo i Tukad Cepung. Trójka mniejszych wodospadów w okolicy Ubudu. Tukad Cepung jest wyjątkowy, bo spada do jaskini, w którą przed południem wpada słup światła.

7. Sekumpul. Najpiękniejszy wodospad wyspy, na północy. Prowadzi do niego wymagające zejście i podejście po schodach, więc licz na pół dnia. Warto.

8. Świątynia Tirta Empul. Święte źródła, w których Balijczycy dokonują rytualnej kąpieli pod rzędem kamiennych wylewek. Turysta może wziąć udział w rytuale, ale obowiązują zasady dotyczące stroju i kolejności.

9. Goa Gajah, czyli Słoniowa Jaskinia. Stanowisko archeologiczne z jaskinią, której wejście tworzy wykuta w skale twarz demona.

10. Świątynia Gunung Kawi. Skalne grobowce wykute w ścianach doliny, do których schodzi się między polami ryżowymi. Jedno z najspokojniejszych świętych miejsc na wyspie.

11. Plantacje kawy i luwak. Degustacje kaw i herbat znajdziesz w całym wnętrzu wyspy. Jeśli przeszkadza ci hodowla cywet dla kawy luwak, pytaj z góry, czy zwierzęta trzymane są w klatkach.

12. Warsztaty i kursy w Ubudzie. Gotowanie, batik, malarstwo, rzeźbienie w drewnie, joga. Ubud to miejsce, w którym cały dzień można spędzić na nauce czegoś nowego.

Wulkany i góry

Na wulkany i góry na Bali czekaliśmy chyba najbardziej. Było rewelacyjnie i bardzo chcielibyśmy tu wrócić.

13. Gunung Batur. Najczęściej odwiedzany wulkan wyspy. Wychodzi się o drugiej w nocy, żeby stanąć na szczycie o świcie. Podejście jest krótkie, ale strome, a nocą naprawdę chłodne.

WSKAZÓWKA: rozebraliśmy go na czynniki pierwsze w osobnym artykule o Mount Batur.

14. Gunung Agung. Z 3 031 metrami najwyższa góra Bali i jednocześnie najświętsze miejsce wyspy. Wejście jest znacznie trudniejsze niż na Batur i wymaga przewodnika. To czynny wulkan, więc w zależności od sytuacji trasy bywają zamykane.

15. Jezioro Batur. Jezioro kraterowe pod wulkanem o tej samej nazwie, część obszaru wpisanego na listę UNESCO. Przy brzegu biją gorące źródła, do których dobrze zajść po zejściu ze szczytu.

16. Jeziora Bratan, Buyan i Tamblingan. Trójka jezior w górach na północ od Ubudu, gdzie jest wyraźnie chłodniej i często wisi mgła. Bliżej temu do Bieszczadów niż do tropików.

17. Munduk i okolice. Górska wioska między jeziorami a wodospadami, najlepsza baza dla tych, którzy chcą uciec od plaż na dobre.

Świątynie Bali, dla których warto nadłożyć drogi

Świątynie na Bali stoją niemal na każdym rogu, ale kilka z nich jest naprawdę wyjątkowych.

18. Tanah Lot. Świątynia na skale, którą podczas przypływu otacza morze. Najczęściej fotografowane miejsce na Bali i zarazem najbardziej zatłoczone o zachodzie słońca. Przyjedź po południu, nie na ostatnią chwilę.

19. Ulun Danu Beratan. Świątynia nad jeziorem Bratan, która przy wysokim stanie wody wygląda, jakby unosiła się na powierzchni. Ta sama, którą znasz z indonezyjskich banknotów.

20. Pura Ulun Danu Batur. Świątynia nad jeziorem kraterowym Batur, również objęta wpisem UNESCO.

21. Pura Taman Ayun. Królewska świątynia otoczona fosą, także część obszaru UNESCO. Spokojna i z minimalną liczbą ludzi.

22. Pura Luhur Uluwatu. Świątynia na klifie na południowym krańcu wyspy, gdzie o zachodzie słońca tańczy się kecak. Piszemy o niej szczegółowo w tekście o Uluwatu.

23. Lempuyang i Brama Niebios. Świątynia na wschodzie z najsłynniejszym zdjęciem Bali, na którym góra odbija się między dwiema połówkami bramy. Lustro to w rzeczywistości kawałek szkła trzymany przez fotografa pod obiektywem, a w kolejce stoi się nawet kilka godzin.

Plaże na Bali i południe wyspy

24. Canggu. Centrum surferów i osób pracujących zdalnie, z beach clubami, kawiarniami i czarnym wulkanicznym piaskiem.

25. Seminyak i Kuta. Najbardziej ruchliwa część wyspy z długą plażą, sklepami i życiem nocnym. Kuta jest najtańsza i najgłośniejsza, Seminyak droższy i bardziej zadbany.

26. Uluwatu i jego plaże. Zatoczki pod klifami, do których schodzi się po schodach, i najlepsze fale surfingowe na wyspie.

27. Nusa Dua i Sanur. Spokojniejsza, rodzinna część z płytką wodą i zadbanymi plażami, bez fal i bez zgiełku.

28. Jimbaran i kolacja na plaży. Restauracje rybne prosto na piasku, w których je się o zachodzie słońca. Turystyczne, ale działa.

29. Amed i Tulamben na wschodzie. Czarne plaże, spokój i najlepsze nurkowanie na wyspie. Przy Tulamben na głębokości dwudziestu metrów leży wrak statku USAT Liberty, który da się oglądać nawet ze snorkelem.

30. Lovina na północy. Spokojne czarne plaże, na które jeździ się wcześnie rano obserwować delfiny.

Szczegółowy przegląd znajdziesz w osobnym artykule o plażach na Bali.

Wyspy obok Bali

Indonezja to tysiące wysp, więc pewnie cię nie zaskoczy, że wokół Bali jest ich sporo i że na wiele z nich pływa się łodzią na jednodniowe wypady.

31. Nusa Penida. Dzika wyspa z klifami, na którą jeździ się dla Kelingking Beach i Angel’s Billabong. Drogi są w kiepskim stanie, a przejazdy długie, więc jeden dzień to za mało.

32. Nusa Lembongan i Ceningan. Mniejsze, spokojniejsze i łatwiejsze do objechania niż Penida, połączone żółtym mostem.

33. Wyspy Gili. Trójka wysepek przy Lomboku bez samochodów, gdzie jeździ się rowerem i konnym wozem. Najlepszy snorkeling z żółwiami.

34. Lombok. Sąsiednia wyspa z wulkanem Rinjani i pustszymi plażami, na którą można przepłynąć szybką łodzią.

Różnice między nimi rozbieramy w tekście o wyspach obok Bali.

Przeżycia i program na Bali

35. Kecak o zachodzie słońca. Tradycyjny taniec, w którym zamiast muzyki słychać męski chór, najlepiej w Uluwatu z morzem w tle.

36. Nyepi, dzień ciszy. Balijski Nowy Rok, kiedy na całej wyspie zatrzymuje się wszelki ruch: nie działa lotnisko, nie zapala się świateł i nie wolno wychodzić na zewnątrz, co dotyczy również turystów w hotelach. Wieczorem poprzedniego dnia ulicami przechodzą pochody z olbrzymimi kukłami ogoh-ogoh. To najmocniejsze przeżycie, jakie może cię na Bali spotkać, ale lot zaplanuj z zapasem.

37. Snorkeling i nurkowanie. Najlepsze miejscówki to Menjangan na północnym zachodzie, Amed i Tulamben na wschodzie oraz okolice Nusa Penidy, gdzie w odpowiednim sezonie można spotkać mantę.

38. Rafting na rzece Ayung. Półdniowy program z Ubudu, który sprawdza się także ze starszymi dziećmi.

39. Balijski masaż i spa. Cenowo to ułamek tego, co w Europie, a po całym dniu na skuterze rzecz bezcenna.

40. Waterbom i parki wodne. Pewniak z dziećmi, kiedy rodzina ma już dość świątyń. Waterbom w Kucie należy do najlepszych w Azji.

Plan podróży na Bali: co zdążysz w tydzień, a co w dwa

Tydzień na Bali

• Dni 1 do 3, Ubud: Monkey Forest, Tegallalang, wodospady, Tirta Empul, jeden warsztat albo masaż.
• Dzień 4: nocne wejście na Batur, a po południu gorące źródła.
• Dni 5 do 7, południe: przenosiny do Canggu albo Uluwatu, plaże, kecak o zachodzie słońca, jeden dzień na nicnierobienie.

Dwa tygodnie

• Tydzień jak wyżej, tylko w spokojniejszym tempie.
• Dni 8 do 10: Nusa Penida albo wyspy Gili.
• Dni 11 do 13: wschód wyspy, czyli Amed i Tulamben, nurkowanie i Lempuyang.
• Dzień 14: powrót na południe i wylot.

Transport po Bali

Jak wygodnie poruszać się po Bali? W dwie osoby skuter wygrywa bez dyskusji. W większej grupie lepiej sprawdza się auto albo taksówka, ale licz się z tym, że w niektórych miejscach, na przykład w Ubudzie, i tak będziesz stać w korku.

• Skuter to najpowszechniejszy i najtańszy sposób. Potrzebujesz międzynarodowego prawa jazdy z odpowiednią kategorią, inaczej przy wypadku ubezpieczyciel nie zapłaci ci ani grosza. Kask jest obowiązkowy.
• Kierowca na cały dzień to najwygodniejsza opcja dla rodzin i na dłuższe pętle. Umawia się go na cały dzień i wychodzi zaskakująco przystępnie.
• Aplikacje przewozowe działają w miastach, ale w części rejonów miejscowi ograniczają ich funkcjonowanie.
• Wynajęty samochód ma sens tylko dla doświadczonych kierowców. Ruch jest gęsty, jeździ się lewą stroną, a skutery są dosłownie wszędzie.

Ile to kosztuje

• Posiłek w lokalnym warungu to wydatek kilku, najwyżej kilkunastu złotych, w restauracji turystycznej kilkakrotnie więcej.
• Wstępy do świątyń i do wodospadów płaci się osobno w każdym miejscu. Pojedyncze kwoty są niewielkie, ale w skali dnia się sumują.
• Skuter na dzień to najtańszy transport, a kierowca na cały dzień wychodzi orientacyjnie od około 50 do 150 zł.
• Nocleg zaczyna się od kilkudziesięciu złotych w prostym guesthousie, a kończy na kilkuset w willi z basenem.

Gdzie się zatrzymać na Bali

Bazę wybieraj pod to, co chcesz robić. Ubud jest najlepszy na kulturę, wnętrze wyspy i wycieczki, Canggu na surfing, kawiarnie i pracę zdalną, Uluwatu na klify i spokój, a Sanur i Nusa Dua na wyjazd z małymi dziećmi i płytką wodę.

• Plecakowo: łóżko w hostelu albo pokój w guesthousie mniej więcej od 150 000 do 300 000 IDR (około 40 do 80 zł) za osobę za noc.
• Średnia półka: pokój w hotelu albo willi z basenem od 500 000 do 1 200 000 IDR (około 130 do 310 zł).
• Willa z własnym basenem: na Bali dostępniejsza niż gdziekolwiek indziej, licz od 1 500 000 IDR (około 390 zł) wzwyż za cały obiekt.
• Praktyczna rada: sprawdź odległość od plaży. Sporo noclegów w Canggu reklamuje się jako przy morzu, a dzieli je od niego dwadzieścia minut skuterem.

Aktualne ceny i dostępność porównasz przez ofertę noclegów na Bali.

Co wiedzieć przed wyjazdem

• Dolot z Polski. Bezpośrednich połączeń nie ma, leci się z przesiadką i ląduje na lotnisku Ngurah Rai w Denpasarze (DPS). Aktualne trasy i przewoźników sprawdź przed rezerwacją, oferta zmienia się z sezonu na sezon.
• Wiza. Polacy potrzebują na Bali wizy turystycznej. Da się ją załatwić online przed wylotem albo jako visa on arrival po przylocie, warunki weryfikuj na oficjalnych stronach indonezyjskich urzędów.
• Strój do świątyni. Zakryte ramiona i kolana, sarong wypożyczysz albo kupisz na miejscu.
• Wody z kranu się nie pije. Wiąże się z tym tak zwane Bali belly, czyli dolegliwości żołądkowe, które dopadają sporą część odwiedzających.
• Opłata turystyczna. Bali pobiera od zagranicznych gości opłatę wjazdową, płaci się ją online albo po przylocie.
• Targowanie jest na bazarach normą, w sklepach i restauracjach już nie.
• Lewa strona. Ruch jest lewostronny, co przy przechodzeniu przez ulicę myli bardziej, niż można się spodziewać.