Uzdrowiska na Słowacji: 19 miejsc na kurację i dojazd z Polski

Słowacja to kraj niewielki, a uzdrowisk ma tyle, że mogłaby nimi obdzielić znacznie większe państwo. Według Stowarzyszenia Słowackich Uzdrowisk (Asociácia slovenských kúpeľov) bije tu ponad 1 600 źródeł mineralnych, a miejscowości zdrojowe pojawiają się już w dokumentach króla Beli IV z 1247 roku. Kiedy jednak w Polsce wpisuje się w wyszukiwarkę uzdrowiska na Słowacji, wyniki prowadzą głównie do zjeżdżalni w Tatralandii, basenów w Bešeňovej i kąpieliska w Podhájskiej. My podeszliśmy do tematu od drugiej strony. To przegląd prawdziwych uzdrowisk leczniczych, do których jeździ się na zabiegi, kuracje pitne, okłady borowinowe i kąpiele w wodzie termalnej. Opisaliśmy dziewiętnaście miejsc od Zahoria po Bardejów i przy każdym podajemy, co się tam leczy, jakie źródło tam bije, z czego można skorzystać bez wykupionego turnusu i ile jedzie się do niego z Krakowa, Katowic i Zakopanego.

Uzdrowiska na Słowacji a termy: na czym polega różnica

Na Słowacji te dwa pojęcia mylą się jeszcze łatwiej niż u nas, bo ciepła woda płynie tu niemal wszędzie. Kąpielisko termalne albo aquapark (Bešeňová, Tatralandia, Veľký Meder, Podhájska) to ośrodek rekreacyjny: kupują Państwo bilet na kilka godzin, są zjeżdżalnie, trawnik i bufet. Uzdrowisko lecznicze (po słowacku kúpele) to placówka medyczna ze statusem naturalnego uzdrowiska leczniczego. Ma lekarzy, zabiegi na zlecenie, listę wskazań, a pobyt zaczyna się zwykle od badania wstępnego.

W praktyce granica się dziś zaciera. Wiele uzdrowisk wpuszcza do basenów także gości z zewnątrz i sprzedaje weekendowe pakiety „relaks” bez lekarza, a niektóre aquaparki mają z kolei część uzdrowiskową. Przy wyborze liczy się więc to, czego Państwo oczekują. Jeśli chodzi głównie o to, żeby posiedzieć w ciepłej wodzie, kąpielisko termalne będzie tańsze i ciekawsze, a najlepsze z nich zebraliśmy w przeglądzie term na Słowacji. Jeśli bolą Państwa plecy i myślą Państwo o tygodniu zabiegów, zapraszamy do dalszej lektury.

19 uzdrowisk na Słowacji: przegląd z zachodu na wschód

Ułożyliśmy je według położenia, a nie według „oceny”, bo przy uzdrowisku decyduje przede wszystkim to, co Państwo leczą i jak daleko chcą jechać. Wskazania i opisy źródeł pochodzą z profili Stowarzyszenia Słowackich Uzdrowisk i ze stron poszczególnych uzdrowisk, ceny z oficjalnych cenników (w złotych orientacyjnie, 1 € to ok. 4,30 zł). Odległości i czasy przejazdu z Krakowa, Katowic i Zakopanego to szacunki dla samochodu, bez postojów i korków, więc warto doliczyć zapas. Z Polski jedzie się zwykle przez Chyżne, Łysą Polanę, Zwardoń albo Barwinek, zależnie od celu.

1. Smrdáky: najsilniejsza woda siarczkowa w Europie Środkowej

Niewielka wieś zdrojowa na Zahoriu, niecałe 7 km od Senicy, w dolinie wśród sadów. Nazwa nie jest przesadzona (słowacki smrad to po prostu smród): woda zawiera 680 mg siarkowodoru na litr, co według uzdrowiska czyni ją najbardziej skoncentrowaną wodą siarczkową na Słowacji i w całej Europie Środkowej. Do tego dochodzi drobne błoto siarczkowe, które stygnie cztery razy wolniej niż woda i rozgrzewa nawet głębokie tkanki.

Smrdáky specjalizują się w chorobach skóry (łuszczyca, egzemy), leczą też narząd ruchu i choroby zawodowe. Zabiegi to głównie kąpiele w wannach z wodą siarczkową oraz okłady z błota siarczkowego i parafiny. Uzdrowisko prowadzi grupa Ensana, ta sama co w Pieszczanach. Atrakcji w stylu aquaparku tu nie ma: to spokojne miejsce dla ludzi, którzy przyjechali się leczyć.

Dojazd z Polski: z Katowic i z Zakopanego ok. 275 km (3,5–4,5 godziny), z Krakowa ok. 360 km (ok. 4 godzin). To najdalej na zachód wysunięte uzdrowisko w tym zestawieniu, przy samej granicy z Czechami i Austrią.

2. Pieszczany (Piešťany): błoto siarczkowe i woda termalna z Wyspy Uzdrowiskowej

Największe i najbardziej znane uzdrowisko na Słowacji. Większość źródeł wypływa na Wyspie Uzdrowiskowej (Kúpeľný ostrov) między Wagiem a jego starorzeczem. Woda ma 67–69 °C, zawiera siarkowodór i 1 500 mg składników mineralnych w litrze. Prawdziwym skarbem Pieszczan jest jednak błoto siarczkowe: żywy ekosystem, w którym współpracują woda termalna, sinice i bakterie siarkowe. Stosuje się je przy problemach ze stawami, chrząstkami i krążkami międzykręgowymi. Główne wskazania to choroby narządu ruchu, choroby zawodowe i schorzenia neurologiczne.

Najpiękniejszy fragment Pieszczan to secesyjny kompleks Thermia Palace i dom zdrojowy Irma z 1912 roku. W Irmie znajduje się błotnisko i tzw. zrcadlisko (basen z wodą termalną) zbudowane bezpośrednio nad wypływającymi źródłami, oba obiekty są narodowym zabytkiem kultury. Zabiegi, łącznie z borowiną, może tu zamówić także gość, który nie mieszka w uzdrowisku. Według Ensany Irma oferuje ponad 60 zabiegów, a otwarta jest od poniedziałku do środy w godz. 8:00–16:30, od czwartku do niedzieli do 18:30. Rezerwuje się online albo telefonicznie, cennik zabiegów jest na stronie ensanahotels.com.

Poza zabiegami w Pieszczanach można spędzić przyjemny dzień. Przez Wag prowadzi zadaszony Most Kolumnadowy z rzeźbą mężczyzny łamiącego kulę, symbolem uzdrowiska. W mieście działa Muzeum Balneologiczne im. Imricha Wintera, a wzdłuż rzeki ciągną się długie parki. My wybralibyśmy się do Pieszczan poza wakacjami letnimi, kiedy po wyspie spaceruje się w spokoju, a hotele mają lepsze ceny.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 245 km (ok. 3,5 godziny), z Katowic ok. 270 km (ok. 3,5 godziny), z Krakowa ok. 325 km (ok. 4 godzin).

3. Trenczyńskie Cieplice (Trenčianske Teplice): Hammam i źródła siarczkowe

Małe miasteczko zdrojowe 14 km od Trenczyna, w dolinie potoku Teplička w Górach Strażowskich. Stowarzyszenie uzdrowisk podaje pięć źródeł siarczkowej wody leczniczej o temperaturze 37–40 °C (niektóre strony internetowe piszą o sześciu, samo uzdrowisko mówi o „prawdziwych łaźniach” z pięcioma źródłami i źródłem pitnym). Woda wypływa od razu w temperaturze odpowiedniej do kąpieli, więc nie trzeba jej ani podgrzewać, ani schładzać. Leczy się tu narząd ruchu, choroby neurologiczne, skórne i kobiece, choroby układu pokarmowego i przemiany materii, a uzdrowisko ma własny program leczenia łuszczycy TOMESA.

Perłą uzdrowiska jest Hammam, orientalny budynek łaźni z 1888 roku. Ówczesna właścicielka Ifigenia d’Harcourt zobaczyła model łaźni tureckiej na wystawie światowej w Paryżu, pojechała do Egiptu prosić wicekróla o zgodę na zbudowanie kopii, a ten wysłał z nią nadwornego architekta Františka Schmoranza młodszego. Hala ma trzy kopuły z przeszklonymi otworami, marmurową fontannę i monogram Ifigenii na co drugiej płytce. Dziś służy jako pomieszczenie wypoczynkowe i miejsce masaży, a w każdy wtorek organizowane są zwiedzania także dla osób z zewnątrz.

Ciekawostka, której się nie spodziewaliśmy: jeden z basenów termalnych nosi imię doktora Čapka, który przez 13 lat pracował tu jako lekarz uzdrowiskowy. To ojciec pisarza Karela Čapka i malarza Josefa Čapka.

Dla gości z zewnątrz: odkryty podgrzewany basen Grand (25 × 10 m, woda 28–31 °C, okrągły basenik relaksacyjny 32–35 °C) jest otwarty codziennie od 10:00 do 20:00. Wejście na godzinę (plus 20 minut na przebranie się) kosztuje 10 € (ok. 45 zł), dzieci od 3 do 14 lat płacą 5 €, każda kolejna godzina to 6 €. Seniorzy po sześćdziesiątce mają w dni powszednie od 10:00 do 12:00 (poza lipcem i sierpniem) zniżkę, płacą 8 €. Dzieci do lat 3 nie mają wstępu.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 200 km (ok. 3 godzin), z Katowic ok. 225 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 280 km (ok. 4 godzin). Ze Śląska to obok Rajeckich Teplic najwygodniej położone duże uzdrowisko.

4. Nimnica: najmłodsze uzdrowisko nad zbiornikiem Nosice

Nimnica leży 4 km od Púchova, nad zbiornikiem wodnym Nosice, a domy zdrojowe są rozrzucone po parku leśnym. Źródło odkryli tu w 1952 roku robotnicy budujący zaporę, więc to jedno z najmłodszych uzdrowisk w kraju. Woda jest zimna, szczawiowa (z dwutlenkiem węgla), o wysokim stężeniu składników i z pierwiastkami śladowymi (potas, magnez, jod, sód, żelazo i wolny dwutlenek węgla). Kto liczy na gorący basen pod gołym niebem, ten się rozczaruje. Nimnica to zabiegi, kąpiele w wodzie z CO2 i cisza.

Lista wskazań jest szeroka: choroby onkologiczne, układ krążenia i układ pokarmowy, przemiana materii, drogi oddechowe, choroby neurologiczne i kobiece, a także narząd ruchu. Uzdrowisko ma też grotę solną na górne i dolne drogi oddechowe. Nam Nimnica podoba się jako miejsce, w którym przez tydzień naprawdę można się wyłączyć: las, woda, spacery wokół zbiornika i nic, co by człowieka goniło.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 170 km (niecałe 3 godziny), z Katowic ok. 195 km (ok. 3 godzin, przez Zwardoń i Żylinę), z Krakowa ok. 250 km (ok. 3,5 godziny).

5. Rajeckie Teplice i Spa Aphrodite

Rajeckie Teplice (Rajecké Teplice) leżą 14 km od Żyliny, w dolinie Rajczanki między Małą Fatrą Łuczańską a Martinskimi Holami. Źródła termalne mają 37–39 °C, a woda jest wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowa. Wskazania to choroby narządu ruchu, choroby neurologiczne i onkologiczne oraz choroby zawodowe. Uzdrowisko występuje dziś pod marką Spa Aphrodite (w Polsce często pisze się „Afrodyta”) i stawia na stylizowany antyk: kolumny, posągi, marmur, łaźnie tureckie i odkryte Natural Spa.

Naszym zdaniem to najlepsze miejsce na Słowacji dla kogoś, kto chce poczuć atmosferę uzdrowiska, ale nie potrzebuje tygodnia zabiegów. Jedenaście basenów z leczniczą wodą termalną działa przez cały rok i wpuszcza także gości z zewnątrz. Do krytego basenu leczniczego wstęp mają tylko osoby powyżej 12 lat, do Natural Spa po 17:00 tylko od 16 lat, a w saunach Natural Spa obowiązuje strefa bez strojów kąpielowych.

Bilety dla gości z zewnątrz: baseny termalne na 2 godziny kosztują 28 € (ok. 120 zł), od poniedziałku do czwartku 22 € (ok. 95 zł, poza świętami i wakacjami), całodzienny bilet 50 € (ok. 215 zł). Dzieci do 12 lat płacą 16 €, w dni powszednie 14 €, za cały dzień 30 €. Świat saun razem z basenami to 40 € za 2 godziny. Otwarte codziennie od 9:00 do 22:00. Ręcznik i szlafrok nie są wliczone w cenę.

Ciekawe, że Aphrodite oferuje także ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe bez noclegu: badanie lekarskie i 3 zabiegi dziennie w cenie 47 € (ok. 200 zł) za dzień (wariant rozszerzony 69 €), minimum 5 dni roboczych z rzędu, bez skierowania od Państwa lekarza. Jeśli w okolicy znajdą Państwo tańszy nocleg, to najtańsza droga do prawdziwego leczenia uzdrowiskowego na Słowacji.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 140 km (ok. 2,5 godziny), z Katowic ok. 170 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 225 km (ok. 3,5 godziny). Ze Śląska to najbliższe duże uzdrowisko termalne.

6. Turczańskie Cieplice (Turčianske Teplice): uzdrowisko i aquapark w jednym

Powiatowe miasteczko w południowej części Kotliny Turczańskiej, u stóp Wielkiej Fatry. Woda termalna ma 38–47 °C, 1 524 mg składników mineralnych w litrze i dużo wapnia, magnezu i fluoru. Leczy się tu narząd ruchu, nerki i drogi moczowe, choroby neurologiczne, pokarmowe, kobiece i onkologiczne. W internecie krąży opinia, że to jedyne słowackie uzdrowisko leczące nerki. Nie jest to prawda: nerki i drogi moczowe mają we wskazaniach także Bojnice, Kováčová, Bardejów czy Wyżne Ruzbachy.

Sława uzdrowiska wyrosła na arystokracji. Według uzdrowiska leczył tu podagrę król węgierski i cesarz Zygmunt Luksemburski, który do wody wchodził podobno zawsze w złotej koronie na głowie. Wodę upodobała sobie też hrabina Maria Széchy, nazywana Wenus Murańską. Z tej tradycji wywodzi się dzisiejsza „kuracja złotem”. Zabytkowa Niebieska Łaźnia (Modrý kúpeľ) i domy Kollár oraz Malá Fatra tworzą dziś pięciogwiazdkowy hotel Royal Palace.

Rodziny mają tu atut, którego nie oferują inne uzdrowiska: Spa & Aquapark z krytą strefą wyciszenia i zewnętrznym aquaparkiem ze zjeżdżalniami, wypełniony wodą termalną. W środku znajduje się Czerwona Łaźnia (Červený kúpeľ), zbudowana bezpośrednio nad wypływem źródła. Jedna osoba może iść na zabiegi, druga z dziećmi na zjeżdżalnie, a wieczorem wszyscy spotykają się w ciepłej wodzie.

Bilety do Spa & Aquaparku: 2 godziny 21 € (ok. 90 zł), 3 godziny 23 €, cały dzień 28 €. W poniedziałki i czwartki całodzienny bilet kosztuje 12 € (ok. 50 zł), co jest jedną z najlepszych ofert w całym kraju. Godzina po 16:00 to 9 €. Za świat saun dopłaca się osobno.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 140 km (ok. 3 godzin), z Katowic ok. 210 km (ok. 3,5 godziny), z Krakowa ok. 215 km (ok. 3,5 godziny).

7. Bojnice: uzdrowisko pod zamkiem

Uzdrowisko leży 3 km na zachód od Prievidzy, na południowym stoku Małej Magury. Ciepła woda wypływa z dziewięciu źródeł o wydajności 40 litrów na sekundę i jest wodorowęglanowo-siarczanowa, wapniowo-magnezowa. Leczy się narząd ruchu, nerki i drogi moczowe, choroby neurologiczne i kobiece oraz choroby zawodowe. Do balneoterapii służą trzy baseny hipertermalne, trzy rehabilitacyjne i dwa odkryte, a do tego wanny perełkowe i z dwutlenkiem węgla oraz masaże podwodne.

Do Bojnic nie jedzie się wyłącznie dla basenu. Ich siła tkwi w połączeniu: rano zabieg, po południu bajkowy zamek w Bojnicach (więcej o nim w artykule o zamkach na Słowacji), a tuż obok najstarsze zoo na Słowacji. My przyjechalibyśmy tu na przedłużony weekend z rodzicami, bo każdy znajdzie tu coś dla siebie.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 170 km (ok. 3,5 godziny), z Katowic ok. 220 km (ok. 3,5 godziny), z Krakowa ok. 240 km (ok. 4 godzin).

8. Lúčky: uzdrowisko dla kobiet pod Choczem

Wieś na pograniczu Liptowa i Orawy, 14 km na północny wschód od Rużomberka, na południowym stoku Gór Choczańskich. Woda pochodzi z dwóch odwiertów, Valentína (32 °C) i HGL-3 (37 °C), i zawiera dużo wapnia. Wykorzystuje się ją w basenach, w wannach i do picia. Na Słowacji Lúčky to synonim leczenia schorzeń ginekologicznych i niepłodności, a poza tym narządu ruchu, osteoporozy, chorób neurologicznych, pokarmowych i układu oddechowego. Zabiegi mogą zamawiać także goście, którzy nie nocują w uzdrowisku.

Tradycja jest długa: w 2012 roku uzdrowisko obchodziło 300-lecie pierwszej wzmianki. Według liptowskiej legendy odkrył je pasterz, któremu przy gorącym źródle wyzdrowiała kulawa owca. W samej wsi spada trawertynowy wodospad, dla którego przyjeżdżają tu także ludzie zupełnie niezainteresowani uzdrowiskiem.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 90 km (ok. 2 godzin), z Krakowa ok. 175 km (ok. 3 godzin), z Katowic ok. 230 km (ok. 3,5 godziny). Z Podhala to najbliższe uzdrowisko z ciepłą wodą.

9. Sklené Teplice: kąpiel w jaskini

Małe uzdrowisko w Górach Szczawnickich, między Hliníkiem nad Hronom a Bańską Szczawnicą. Woda zawiera dużo wapnia i magnezu, a uzdrowisko podkreśla, że wszystkie baseny codziennie napełnia się świeżą wodą prosto ze źródła, bez uzdatniania chemicznego. Leczy się narząd ruchu, choroby pokarmowe, neurologiczne, kobiece i onkologiczne oraz zaburzenia przemiany materii.

Głównym powodem przyjazdu jest Parenica, jaskiniowa łaźnia parowa. Woda termalna o temperaturze około 42 °C spływa do naturalnej jaskini, w której siedzi się w parze i w wodzie. Pobyt jest ograniczony do 20 minut, potem następuje 20-minutowy suchy okład w pomieszczeniu wypoczynkowym. Wejście rezerwuje się na konkretną godzinę i według uzdrowiska Parenica nie jest odpowiednia dla dzieci poniżej 12 lat, osób z chorobami serca i nadciśnieniem. Terminy szybko się zapełniają, więc lepiej rezerwować z wyprzedzeniem.

Sklené Teplice świetnie łączą się z Bańską Szczawnicą. My zrobilibyśmy dokładnie tak: przed południem Parenica, po południu uliczki Bańskiej Szczawnicy i kalwaria.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 195 km (ok. 3,5 godziny), z Katowic ok. 265 km (ok. 4 godzin), z Krakowa ok. 270 km (ok. 4,5 godziny).

10. Kováčová: gorąca woda pod Górami Kremnickimi

Podgórska wieś na północny zachód od Zwolenia. Źródło ma 49,2 °C, a mimo to zawiera do 800 mg dwutlenku węgla. Jego wydajność sięga 6 000 litrów na minutę. Woda jest średnio zmineralizowana, siarczanowo-wodorowęglanowa, z podwyższoną zawartością fluorków. Kováčová słynie przede wszystkim z rehabilitacji: narząd ruchu, choroby neurologiczne (także u dzieci i młodzieży do 18 lat), układ pokarmowy, nerki i choroby kobiece. Oprócz kąpieli w basenach i wannach są tu ćwiczenia w wodzie termalnej i kompleksowa rehabilitacja.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 160 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 230 km (ok. 4 godzin), z Katowic ok. 265 km (ok. 4 godzin).

11. Sliač: uzdrowisko dla serca

Uzdrowisko 15 km od Bańskiej Bystrzycy, między Rudawami Słowackimi a Górami Kremnickimi. Pierwsza pisemna wzmianka o tutejszych źródłach pochodzi z 1244 roku, z dokumentu, którym Bela IV nadawał Zwoleniowi prawa wolnego miasta królewskiego. Woda jest siarczanowo-wodorowęglanowa, z dużą zawartością dwutlenku węgla, i ma izotermiczną temperaturę 33,3 °C, czyli dokładnie taką jak ludzka skóra. Wyjątkowy jest też gaz źródlany z 99,7% naturalnego CO2. Sliač specjalizuje się w sercu i naczyniach krwionośnych (hasło uzdrowiska brzmi „Vaše srdce je tu na správnom mieste”, czyli „Państwa serce jest tu na właściwym miejscu”), leczy też narząd ruchu, choroby onkologiczne i kobiece.

Latem (mniej więcej od czerwca do września) działa letnie kąpielisko termalne z basenem przepływowym: woda wymienia się w nim całkowicie w ciągu 24 godzin, a brązowy kolor zawdzięcza żelazu. Całodzienny bilet dla dorosłego kosztował w sezonie 11 € (od połowy sierpnia 10 €), rodzinny 2+2 28 €. We wtorki jest dzień sanitarny.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 160 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 230 km (ok. 4 godzin), z Katowic ok. 260 km (ok. 4 godzin).

12. Brusno: ciche uzdrowisko pod Niżnymi Tatrami

Brusno leży nad Hronem, 20 km na wschód od Bańskiej Bystrzycy, na południowym skraju Parku Narodowego Niżne Tatry. Woda lecznicza jest zimna, szczawiowa, siarczanowo-wodorowęglanowa. Główne wskazania to choroby układu krążenia, zaburzenia przemiany materii i gruczołów dokrewnych, układ pokarmowy i choroby zawodowe. To ciche miejsce w lasach, do którego przyjeżdża się na kuracje pitne, kąpiele mineralne i spacery.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 160 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 250 km (ok. 4 godzin), z Katowic ok. 265 km (ok. 4 godzin).

13. Dudince: woda jak w Vichy

Dudince to najmniejsze miasto na Słowacji. Leżą na południu kraju, w powiecie Krupina, około 18 km od granicy z Węgrami. Tutejszą wodę nazywa się żartobliwie „Prdľavka” i jest ona silnie zmineralizowana. Wyróżnia ją połączenie dwutlenku węgla i siarkowodoru, dzięki któremu leczy kilka dolegliwości jednocześnie. Wodę o podobnym składzie ma według uzdrowiska w Europie już tylko francuskie Vichy. Leczy się narząd ruchu, układ krążenia, choroby neurologiczne i zawodowe.

Uzdrowisko ma trzy hotele (Rubín, Smaragd i Minerál), a południe Słowacji oznacza tu także więcej słonecznych dni niż w uzdrowiskach górskich. My wybralibyśmy Dudince na wiosnę albo jesień, kiedy na południu jest przyjemnie, a słońce nie praży tak jak latem.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 220 km (ok. 4 godzin), z Krakowa ok. 290 km (ok. 5 godzin), z Katowic ok. 315 km (ok. 5 godzin).

14. Číž: woda jodowa na południu

Číž leży na południu Słowacji przy granicy z Węgrami, w powiecie Rimavská Sobota. Woda jest zimna (14 °C), silnie zmineralizowana, jodkowo-bromkowa i chlorkowo-sodowa, a stosuje się ją do kąpieli w wannach i kuracji pitnych. Leczy się tu zarówno dorosłych, jak i dzieci: narząd ruchu, choroby neurologiczne, zaburzenia przemiany materii i gruczołów dokrewnych, choroby onkologiczne i zawodowe. Latem w ośrodku działa odkryte kąpielisko z wodnym placem zabaw.

Dojazd z Polski: spory kawałek drogi. Z Zakopanego ok. 185 km (ok. 3,5 godziny), z Krakowa ok. 275 km (ok. 4,5 godziny), z Katowic ok. 350 km (ok. 5,5 godziny).

15. Tatrzańskie uzdrowiska klimatyczne: Smokowce, Tatrzańska Kotlina i Lučivná

W Wysokich Tatrach nie leczy się wodą, tylko powietrzem. Uzdrowiska klimatyczne w Nowym i Górnym Smokowcu, sanatorium w Tatrzańskiej Kotlinie i uzdrowisko Lučivná koło Popradu opierają się na czystym górskim powietrzu, silnym promieniowaniu słonecznym i UV, niższym ciśnieniu i powietrzu z ozonem i zapachem igliwia. Główne wskazania to niegruźlicze choroby dróg oddechowych: astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli, alergiczny nieżyt nosa, stany po operacjach płuc. Nowy Smokowiec i Tatrzańska Kotlina leczą też niektóre choroby psychiczne i nerwice.

Tatrzańska Kotlina (765 m n.p.m.) dokłada speleoterapię, czyli ćwiczenia oddechowe bezpośrednio w pobliskiej Jaskini Bielskiej. Lučivná (816 m n.p.m., 12 km od Popradu) to jedno z nielicznych miejsc, gdzie leczy się dzieci w wieku od 3 do 18 lat z problemami z oddychaniem. Uzdrowiska klimatyczne mają sens przede wszystkim jako pobyt leczniczy, ale wiele osób po prostu bierze tydzień w Tatrach z zabiegami i wycieczkami. Dla mieszkańców Podhala i Krakowa to zresztą jedne z najbliższych słowackich uzdrowisk w ogóle. Na jakie szczyty patrzeć z Tatr, piszemy w artykule o najwyższych górach Słowacji.

Dojazd z Polski (Nowy Smokowiec): z Zakopanego ok. 60 km (ok. 1,5 godziny przez Łysą Polanę), z Krakowa ok. 145 km (ok. 2,5 godziny), z Katowic ok. 220 km (ok. 3 godzin).

16. Wyżne Ruzbachy (Vyšné Ružbachy): trawertynowy Krater i basen ze świerkiem

Uzdrowisko na północno-wschodnim Spiszu pod Magurą Spiską, 13 km od Starej Lubowli i 32 km od Popradu, z widokiem na Tatry Bielskie. Leczy się tu połączeniem podgórskiego klimatu i wody mineralnej ze źródła Izabela: wodorowęglanowej, wapniowo-magnezowej, z ponad 1 200 mg CO2 i litem, ciepłej najwyżej do 23 °C. Pije się ją podczas kuracji pitnych, a w okolicy uzdrowiska wypływa jeszcze 14 innych źródeł mineralnych. Wskazań jest wiele, od narządu ruchu przez serce i naczynia, choroby kobiece i nerki aż po choroby psychiczne. Specjalnością jest hipoterapia, czyli terapia z udziałem koni.

Do Ruzbach warto zajrzeć także bez turnusu. W środku uzdrowiska znajduje się chroniony pomnik przyrody Krater, trawertynowe jeziorko, do którego stale dopływa 7,5 litra wody na sekundę o temperaturze 23 °C, oraz park z trawertynowymi rzeźbami z międzynarodowego sympozjum rzeźbiarskiego, wpisany na listę narodowych zabytków kultury. Latem działa górskie kąpielisko z 4 odkrytymi basenami zasilanymi ze źródła Izabela (pływacki ma 50 metrów) i świerkiem, który rośnie na środku basenu. Bilet dla dorosłego kosztował w sezonie 10 € (ok. 45 zł) za dzień, po 15:00 połowę, dzieci do 6 lat wchodzą za darmo. Trzeba jednak pamiętać, że woda jest letnia, a nie termalna w takim sensie, jaki znamy z południa Słowacji.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 70 km (ok. 1,5 godziny), z Krakowa ok. 160 km (ok. 2,5 godziny), z Katowic ok. 235 km (ok. 3,5 godziny).

17. Czerwony Klasztor (Červený Kláštor): siarczkowa Smerdżonka w Pieninach

Małe uzdrowisko przyrodnicze i klimatyczne w samym Pienińskim Parku Narodowym po słowackiej stronie, 35 km na północ od Kieżmarku, naprzeciwko polskich Sromowiec. Źródło Smerdżonka (Smerdžonka) zawdzięcza nazwę zapachowi siarkowodoru i jest znane od XIV wieku. Jest zimne, słabo zasadowe, z 11 mg siarkowodoru na litr. Siarkowodór dobrze wchłania się przez skórę, dlatego leczy się tu przede wszystkim skórę i drogi oddechowe, a poza tym narząd ruchu, układ pokarmowy i stany po operacji tarczycy. Ambulatoryjnie leczone są także dzieci.

Ośrodek, strefa wellness z basenem i restauracja są otwarte również dla gości, którzy tu nie nocują. Połączenie jest znakomite: przed południem kąpiel w wodzie siarczkowej, po południu spływ Dunajcem na tratwach.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 60 km (ok. 1,5 godziny), z Krakowa ok. 125 km (ok. 2 godzin), z Katowic ok. 200 km (ok. 3 godzin). Z Pienin po polskiej stronie to dosłownie rzut beretem.

18. Štós: leczenie w jaskini z listy UNESCO

Osada zdrojowa Štós-kúpele leży w lasach na pograniczu Gór Wołowskich i Krasu Słowackiego, w powiecie Košice-okolie. To uzdrowisko klimatyczne o najłagodniejszym stopniu bodźcowości klimatu (według klasyfikacji szwajcarskiej stopień 1). Leczenie klimatyczne uzupełnia speleoterapia w Jaskini Jasowskiej, która należy do światowego dziedzictwa UNESCO. Leczy się drogi oddechowe, zaburzenia przemiany materii, choroby psychiczne, kobiece, onkologiczne i zawodowe.

Ośrodek jest narodowym zabytkiem kultury, a uzdrowisko zapowiedziało jego renowację. To najbardziej odludne miejsce w całym zestawieniu i przyjeżdża się tu głównie na leczenie dróg oddechowych, a nie na wycieczkę.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 150 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 240 km (ok. 4 godzin), z Katowic ok. 315 km (ok. 5 godzin).

19. Bardejowskie Zdroje (Bardejovské Kúpele): kolumnada i cesarzowa Sisi

Uzdrowisko leży w iglastych lasach górnego Szarysza, 5 km od Bardejowa, którego zabytkowe centrum jest wpisane na listę UNESCO. Nie jest termalne, jego bogactwem jest zimna woda mineralna: wodorowęglanowa, chlorkowo-sodowa, żelazista, z podwyższoną zawartością kwasu borowego. Pod względem zawartości minerałów i CO2 należy do najsilniejszych źródeł na Słowacji. Osiem źródeł leczniczych doprowadzono do krytej, ogrzewanej kolumnady, jedynej takiej na Słowacji, a pije się je trzy razy dziennie przed jedzeniem w dawkach, które ustala lekarz.

Głównym wskazaniem jest układ pokarmowy, do tego choroby onkologiczne i układu krążenia, przemiana materii, drogi oddechowe, nerki, choroby kobiece i narząd ruchu. W XIX wieku Bardejowskie Zdroje należały do najczęściej odwiedzanych uzdrowisk Królestwa Węgier, a w 1895 roku przyjechała tu na kurację cesarzowa Elżbieta, czyli Sisi. W hotelu Alžbeta jest dziś apartament urządzony w jej stylu, po uzdrowisku prowadzi ścieżka edukacyjna, a na terenie kompleksu stoi skansen architektury ludowej. My połączylibyśmy Bardejów z kilkoma dniami na wschodzie Słowacji, bo przyjeżdżać tu tylko na weekend z centralnej Polski nie ma większego sensu. Z Małopolski droga jest wyraźnie krótsza.

Dojazd z Polski: z Zakopanego ok. 140 km (ok. 3 godzin), z Krakowa ok. 175 km (ok. 3 godzin), z Katowic ok. 260 km (ok. 4 godzin).

Zamknięte uzdrowisko: w wielu starszych zestawieniach wciąż figuruje Korytnica na Liptowie, słynąca z najzimniejszej wody mineralnej na Słowacji. Uzdrowisko jest jednak zamknięte od 2002 roku, a budynki niszczeją. Nowy właściciel wznowił rozlewanie wody mineralnej, o odnowie uzdrowiska na razie tylko mówi. Kilka źródeł jest ogólnodostępnych, ale na leczenie nie warto tu jechać.

Porównanie uzdrowisk na Słowacji w tabeli

Uzdrowiska na Słowacji na NFZ? Jak jest z refundacją

To najczęstsze pytanie, a krótka odpowiedź brzmi: na NFZ raczej nie warto liczyć. Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, które wystawia lekarz i zatwierdza NFZ, realizuje się w polskich uzdrowiskach mających umowę z Funduszem. Słowackie uzdrowiska rozliczają się ze słowackimi kasami chorych, a pobyty „s poukazom zo zdravotnej poisťovne”, które widzą Państwo na ich stronach, dotyczą osób ubezpieczonych na Słowacji. Polskiego skierowania tam Państwo nie zrealizują.

Leczenie za granicą i zwrot kosztów. Przepisy unijne pozwalają w niektórych przypadkach skorzystać z planowanego leczenia w innym kraju UE i ubiegać się o zwrot kosztów albo o wcześniejszą zgodę NFZ. Procedury te mają jednak swoje warunki i limity, a zwrot nie musi pokryć całej zapłaconej kwoty. Czy i w jakim zakresie da się z nich skorzystać przy pobycie w uzdrowisku, trzeba ustalić indywidualnie z oddziałem NFZ albo z Krajowym Punktem Kontaktowym ds. transgranicznej opieki zdrowotnej, zanim cokolwiek Państwo zarezerwują. Zasady opisuje NFZ na stronie Leczenie planowane wymagające uprzedniej zgody NFZ.

Nasza rada: jeśli przysługuje Państwu sanatorium na NFZ, warto skorzystać z niego w Polsce. Na Słowację jeździ się w praktyce jako kuracjusz pełnopłatny, ale za to z dużym wyborem: od weekendowego relaksu po tygodniowy turnus leczniczy. Karta EKUZ przyda się na wyjazd tak czy inaczej, ale dotyczy leczenia niezbędnego w czasie pobytu, a nie samego turnusu.

Turnus leczniczy czy weekend wellness? Jak wybrać uzdrowisko na Słowacji

Tygodniowy turnus leczniczy. Klasyka słowackich uzdrowisk. Większość oferuje pobyty od 7 nocy z badaniem lekarskim na początku i mniej więcej trzema zabiegami dziennie (Turczańskie Cieplice podają co najmniej 21 zabiegów na tydzień). Najlepiej wybierać według wskazań: stawy i kręgosłup to Pieszczany, Trenczyńskie Cieplice, Rajeckie Teplice i Sklené Teplice, skóra to Smrdáky i Smerdżonka, serce to Sliač, trawienie Bardejów, oddychanie Tatry i Štós, dolegliwości kobiece Lúčky.

Weekendowy relaks. Na dwie, trzy noce we dwoje najlepiej sprawdzają się miejsca, w których jest co robić także poza hotelem: Pieszczany (wyspa, miasto, kolumnada), Trenczyńskie Cieplice (Hammam, festiwale, Trenczyn 14 km dalej), Rajeckie Teplice (Aphrodite, Żylina, Mała Fatra) i Bojnice (zamek i zoo). Wszystkie cztery mają pakiety weekendowe ze śniadaniem i obiadokolacją oraz wstępem na baseny. Więcej pomysłów dla par, tyle że po czeskiej stronie, zebraliśmy w artykule spa dla dwojga w Czechach.

Seniorzy. Dla seniorów idealne są Pieszczany i Trenczyńskie Cieplice: płaski teren, krótkie odległości, kolumnady i ławki. Sliač i Dudince oferują spokój i łagodny klimat. Trenczyńskie Cieplice dają osobom po sześćdziesiątce zniżkę na basen Grand w dni powszednie przed południem.

Z dziećmi. Uzdrowiska lecznicze nie są kierunkiem dla dzieci, ale zdarzają się wyjątki. Lučivná w Tatrach leczy dzieci od 3 do 18 lat z problemami z oddychaniem, Kováčová dzieci z chorobami neurologicznymi, Číž przyjmuje małych pacjentów, a w Smerdżonce dzieci leczone są ambulatoryjnie. Na typowo rodzinny wyjazd najlepsze są Turczańskie Cieplice ze Spa & Aquaparkiem, gdzie rodzice zdążą na zabiegi, a dzieci na zjeżdżalnie. Uwaga na ograniczenia wiekowe: do krytego basenu leczniczego w Aphrodite dzieci wchodzą dopiero od 12 lat, tak samo jak do Parenicy w Sklenych Teplicach.

Ile kosztują uzdrowiska na Słowacji

Ceny pobytów zależą od sezonu, hotelu i od tego, czy chodzi o „relaks”, czy o leczenie pod opieką lekarza, a uzdrowiska zmieniają je także w ciągu roku. Dlatego podajemy je tylko tam, gdzie uzdrowisko opublikowało je w oficjalnym cenniku. Na Słowacji płaci się w euro, przeliczenie na złote jest orientacyjne.

Dla orientacji w cenach pobytów: Aphrodite sprzedaje pakiety relaksacyjne i lecznicze w cenie od 68 do 126 € (ok. 290–545 zł) za osobę i noc, do tego jednak dolicza się nocleg w zależności od wybranego hotelu. Pozostałe uzdrowiska mają cenniki pobytów w plikach PDF albo wyliczają cenę dopiero w systemie rezerwacyjnym według terminu, i tych celowo tu nie przepisujemy. Warto śledzić oferty promocyjne bezpośrednio na stronach uzdrowisk, które często obniżają ceny poza sezonem i w dni robocze.

Gdzie spać w uzdrowiskach na Słowacji

W uzdrowisku najwygodniej nocować bezpośrednio w hotelu uzdrowiskowym, bo wstęp na baseny jest zwykle wliczony w cenę, a na zabiegi chodzi się w szlafroku korytarzem. Wybraliśmy hotele przy czterech najchętniej odwiedzanych uzdrowiskach i jeden w Bardejowie. Wszystkie sprawdziliśmy na Bookingu. Ceny zmieniają się w zależności od terminu, dlatego ich nie podajemy.

Pieszczany

• Ensana Thermia Palace: secesyjny hotel z 1912 roku na Wyspie Uzdrowiskowej, połączony z domem zdrojowym Irma. Naszym zdaniem najpiękniejszy hotel uzdrowiskowy na Słowacji.
• Ensana Esplanade: duży hotel uzdrowiskowy na wyspie, połączony z centrum leczniczym Balnea.
• Ensana Splendid: kolejny hotel kompleksu Balnea, tańsza opcja z krytym i odkrytym basenem.

Więcej opcji: noclegi w Pieszczanach.

Trenczyńskie Cieplice

• Hotel Most Slávy: hotel przy Moście Chwały (Most Slávy) z basenem uzdrowiskowym, popularny na krótsze pobyty z obiadokolacją.
• Hotel Slovakia: hotel w centrum miasteczka zdrojowego z własną strefą wellness.

Więcej opcji: noclegi w Trenczyńskich Cieplicach.

Rajeckie Teplice

• Aphrodite Palace: hotel tuż przy Spa Aphrodite, goście mają nieograniczony wstęp na baseny, do świata saun i do Natural Spa.
• Wellness Hotel Diplomat: hotel wellness niedaleko uzdrowiska, jeśli wolą Państwo mieszkać poza dużym kompleksem.

Więcej opcji: noclegi w Rajeckich Teplicach.

Turczańskie Cieplice

• Royal Palace: pięciogwiazdkowy hotel uzdrowiskowy w zabytkowych budynkach Niebieskiej Łaźni oraz domów Kollár i Malá Fatra.
• Veľká Fatra: dom zdrojowy z wejściem do Spa & Aquaparku, praktyczny dla rodzin.

Więcej opcji: noclegi w Turczańskich Cieplicach.

Bardejowskie Zdroje: największym hotelem uzdrowiskowym jest Hotel Alexander, połączony krytym korytarzem ze strefą wellness i domem zdrojowym z zabiegami. Więcej opcji: noclegi w Bardejowskich Zdrojach.

Jeśli szukają Państwo raczej ładnego miejsca na nocleg poza uzdrowiskami, zapraszamy do naszego zestawienia najpiękniejszych noclegów na Słowacji.

Trochę historii słowackich uzdrowisk

Słowackie lecznictwo uzdrowiskowe jest tak stare jak samo Królestwo Węgier. Wzmianki o ciepłych źródłach w Trenczyńskich Cieplicach i w okolicy Sliača znajdziemy w dokumentach króla Beli IV z lat 1244 i 1247, a według uzdrowisk ciepłą wodę znali tu najpewniej już Kwadowie i legiony rzymskie. Pierwszym, który systematycznie zajmował się leczniczym działaniem węgierskich wód, był według Stowarzyszenia Słowackich Uzdrowisk humanista Juraj Wernher, w 1548 roku.

Złoty wiek uzdrowiska przeżywały w XVIII i XIX wieku, kiedy należały do rodów arystokratycznych i wiedeńskich finansistów. Trenczyńskie Cieplice przez 241 lat były w rękach rodu Illésházych, w 1835 roku kupił je wiedeński bankier Juraj Sina, a jego córka Ifigenia dobudowała w 1888 roku Hammam. Bardejowskie Zdroje były w XIX wieku jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc uzdrowiskowych na Węgrzech, a w księdze pamiątkowej mają podpisy koronowanych głów, w tym cesarzowej Sisi (1895). Korytnica zbierała medale za wodę mineralną na wystawach światowych w Wiedniu i w amerykańskim St. Louis. Pieszczany na początku XX wieku zmieniły się w uzdrowisko światowej klasy z secesyjną Thermią i Irmą, a okres międzywojenny, czas pierwszej Czechosłowacji, nazywa się tu do dziś „złotą erą pieszczańskich uzdrowisk”.

Po 1948 roku uzdrowiska i źródła lecznicze znacjonalizowano, a państwo zaczęło budować duże domy zdrojowe, które z wielu miejsc zrobiły socjalistyczne „lecznice”. Niektóre uzdrowiska powstały dopiero wtedy, jak Nimnica, dzięki źródłu, na które robotnicy natrafili przy budowie zapory w 1952 roku. Po 1989 roku przyszła prywatyzacja, która jednym uzdrowiskom pomogła w modernizacji, a inne, jak Korytnicę, doprowadziła do upadłości. Dziś Stowarzyszenie Słowackich Uzdrowisk zrzesza ponad dwadzieścia uzdrowisk leczniczych i sanatoriów.

Co zrobilibyśmy inaczej

Nie jechalibyśmy do uzdrowiska z listą. Słowackie uzdrowiska kuszą, żeby zaliczyć błoto w Pieszczanach, Hammam w Trenczyńskich Cieplicach i jeszcze jaskinię w Sklenych Teplicach, ale uzdrowisko działa odwrotnie: im mniej człowiek zaplanuje, tym więcej mu da. Jedno miejsce, tydzień, trzy zabiegi dziennie, a reszta dnia to spacery po kolumnadzie.

Postawilibyśmy bardziej na to, co lokalne. Napić się wody prosto ze źródła w bardejowskiej kolumnadzie, nawet jeśli smakuje żelazem, zjeść w Pieszczanach uzdrowiskowy wafel (kúpeľná oblátka) i choć na godzinę zwolnić w kawiarni w Hammamie. I chętnie zboczylibyśmy z głównej trasy do uzdrowisk, o których nigdy nie słyszeliśmy, jak Smerdżonka czy Štós. Wspomnienia z małych uzdrowisk w lesie bywają silniejsze niż z wielkiego hotelu.

I odłożylibyśmy telefon. Na zabiegach w Irmie i tak poproszą Państwa o wyłączenie komórki, a siedzieć dwadzieścia minut w parze w Parenicy z telefonem w ręce też się nie da. Dlaczego więc nie przenieść tego na resztę dnia?

Najczęstsze pytania

Dokąd dalej

• Termy na Słowacji: aquaparki i kąpieliska termalne od Bešeňovej po Veľký Meder.
• Słowacja: co zobaczyć: pomysły na wycieczki, które da się połączyć z pobytem w uzdrowisku.
• Zamki na Słowacji: Bojnice, Trenczyn i inne zamki niedaleko uzdrowisk.
• Jeziora na Słowacji: gdzie nad wodę, jeśli nie mają Państwo ochoty na basen.
• Najpiękniejsze noclegi na Słowacji.
• Najlepsze wellness w Polsce: jeśli podobny wypoczynek kusi Państwa bez przekraczania granicy, od Karkonoszy po Beskidy.