Jarmark bożonarodzeniowy Kuks 2026: terminy, noclegi, 12 pomysłów

Aktualizacja 22.10.2026

W Kuksie święta przychodzą wcześniej niż gdzie indziej. Duże miasta dopiero rozstawiają budki, a pod barokowym szpitalem nad Łabą już pachnie grzańcem i ludzie wynoszą pierwsze wieńce adwentowe. Jarmark bożonarodzeniowy Kuks 2026 odbędzie się w dwa listopadowe weekendy, 14–15.11 i 21–22.11.2026, zawsze od 9:00 do 16:00, i jest jednym z pierwszych jarmarków świątecznych we wschodnich Czechach. Ściśle biorąc, to więc nie jarmark adwentowy, bo Adwent zaczyna się w tym roku dopiero 29.11. Kto jednak szuka jarmarku bez grudniowego tłoku, a do tego chce zobaczyć barokowy szpital, Betlejem Brauna wykute w skałach w lesie i zajrzeć do Dvůr Králové, temu opłaca się przyjechać na cały weekend. Z Wrocławia to około 150 km, mniej więcej dwie i pół godziny samochodem przez Kudowę-Zdrój. Poniżej znajdziecie terminy, godziny otwarcia, noclegi, plan na przedłużony weekend, adresy, gdzie się rozgrzać, i 12 pomysłów, co robić zimą w okolicy Kuksu.

Jarmark bożonarodzeniowy Kuks w skrócie

• Termin 2026: sob.–niedz. 14–15.11 oraz sob.–niedz. 21–22.11.2026 (według zarządu szpitala Kuks)
• Gdzie: wieś Kuks, barokowy teren pod szpitalem i nabrzeże Łaby
• Godziny otwarcia: 9:00–16:00, w piątki ani w dni powszednie jarmarku nie ma
• Wstęp na jarmark: organizator nie podał jeszcze cen na 2026 rok, uzupełnimy je tutaj, gdy tylko się pojawią
• Organizator: Czeskie Muzeum Farmaceutyczne (Wydział Farmaceutyczny Uniwersytetu Karola), rezerwacja nie jest potrzebna
• Szpital (hospitál): w weekendy jarmarkowe otwarty 9:00–16:00, w grudniu zamknięty
• Lodowisko: nie ma, Kuks to mała wieś, nie liczcie na diabelski młyn ani scenę z gwiazdami
• Gdzie spać: w samym Kuksie miejsc jest mało, więcej w Dvůr Králové nad Labem (8 km) i w Jaroměři (7 km), polecane hotele niżej
• Najlepiej na: weekend w połowie listopada, jarmark od samego rana, szpital, Betlejem Brauna i Safari Park w Dvůr Králové

Noclegi na jarmark bożonarodzeniowy w Kuksie

Czesi przyjeżdżają do Kuksu zwykle na kilka godzin: w sobotę przed południem stragany, po południu do domu. Z Dolnego Śląska też się da, ale to sporo jazdy jak na jeden dzień. My zrobilibyśmy z jarmarku przedłużony weekend i przenocowali tu przynajmniej raz. Stragany otwierają się o 9:00, a większość odwiedzających dociera samochodem albo pociągiem dopiero późnym przedpołudniem. Kto śpi w okolicy, jest przy budkach wśród pierwszych i ogląda wszystko w spokoju. Jarmark kończy się o 16:00, kiedy w listopadzie robi się już ciemno, i wtedy na parkingu i na przystanku tworzą się kolejki, którymi nie musicie się przejmować. Po grzańcu nie trzeba ustalać, kto prowadzi. A przede wszystkim w jeden weekend zmieścicie jarmark, zwiedzanie szpitala, spacer do Betlejem Brauna i Safari Park, czego w jeden dzień nie da się poskładać.

W samym Kuksie przenocujecie tylko w kilku miejscach. Pokoje w centrum edukacyjnym szpitala są wyłącznie dla uczestników kursów, więc na nie nie liczcie. Najwięcej hoteli i pensjonatów jest w Dvůr Králové nad Labem, 8 km od Kuksu, oraz w Jaroměři (7 km). Oba miasta leżą na tej samej linii kolejowej co Kuks. Te obiekty sprawdziliśmy na Bookingu:

• Hospoda na sýpce (Kuks nr 81): jedyne miejsce, gdzie śpicie dosłownie obok szpitala. Na jarmark schodzicie pieszo po schodach, a przystanek kolejowy Kuks jest według Bookingu 500 metrów dalej. Dla tych, którzy chcą być rano przy straganach pierwsi i nie potrzebują luksusu. Plus: lokalizację goście oceniają na 9,7 na 10, a na dole jest restauracja z widokiem na szpital. Liczcie się ze wspólną łazienką na korytarzu.
• Apartmány Monastery Suites Žireč (Žireč 23): apartamenty w barokowej Žirči, 300 metrów od zamku. Od przystanku Žireč do Betlejem Brauna jest kilometr żółtym szlakiem, do Kuksu kilka minut autem. Dla rodzin i dla tych, którzy chcą więcej przestrzeni i własnej kuchni. Plus: ocena 9,3 na 10, każdy apartament ma w pełni wyposażoną kuchnię ze zmywarką, parking jest bezpłatny.
• Penzion Hotelu Central (nám. T. G. Masaryka 6, Dvůr Králové): pensjonat przy samym rynku w Dvůr Králové, do Safari Parku według Bookingu 1,5 km. Dla tych, którzy wieczorem chcą wyjść prosto do miasta na kolację. Plus: ocena 9,1, bezpłatny strzeżony parking i wspólny aneks kuchenny, kiedy nie macie ochoty na restaurację.
• Penzion Na Náměstí (Revoluční 79, Dvůr Králové): pensjonat w spokojnej części starego miasta, do zoo 2 km. Dla par, które szukają ładnego pokoju w rozsądnej cenie. Plus: goście dają mu 9,3 na 10 (ponad 600 opinii), pokoje mają balkony, parking jest bezpłatny.
• Hotel Za Vodou (Poděbradova 2014, Dvůr Králové): większy hotel na cichym skraju miasta, 1,5 km od centrum, do Kuksu według Bookingu 8 km. Dla tych, którzy przyjeżdżają samochodem i chcą zjeść kolację tam, gdzie śpią. Plus: własna restauracja i bar, room service i prawie tysiąc opinii ze średnią 8,9.
• Hotel 28 (nám. ČSA 28, Jaroměř): trzygwiazdkowy hotel przy rynku w Jaroměři, dworzec jest 650 metrów dalej. Dla tych, którzy jadą pociągiem i i tak przesiadają się w Jaroměři. Plus: bar w budynku, pokoje z lodówką, a do twierdzy Josefov jest kilka minut autem.

Kto chce spać w ciszy nad Łabą, może jeszcze spróbować pensjonatu przy restauracji Šporkův mlýn (Młyn Šporka) w Stanovicach, 2 km od szpitala, przy drodze do Betlejem Brauna. Na Bookingu go nie ma, rezerwuje się przez ich stronę.

💡 Rezerwujcie z wyprzedzeniem. Łóżek w okolicy Kuksu jest mało, a jarmark należy do najchętniej odwiedzanych w regionie, więc najszybciej znikają miejsca na pierwszy weekend, 14–15.11.2026. Więcej pensjonatów i apartamentów znajdziecie w ofercie noclegów w Kuksie i okolicy albo w ofercie noclegów w Dvůr Králové nad Labem.

Jarmark bożonarodzeniowy w Kuksie na przedłużony weekend

Jarmark działa tylko w sobotę i w niedzielę, więc najlepiej przyjechać w piątek po południu. Z Wrocławia, Wałbrzycha czy Kłodzka zdążycie spokojnie po pracy. Tak rozplanowalibyśmy weekend my, linki prowadzą do szczegółów niżej w artykule.

• Piątek: po południu droga przez Kudowę i Náchod, zakwaterowanie w Dvůr Králové albo w Kuksie, kolacja w mieście. Kto dojedzie za dnia, zdąży na krótki spacer po rynku w Dvůr Králové albo wokół murów twierdzy Josefov.
• Sobota: na jarmark od razu o 9:00, zanim zapełni się parking. Koło południa, kiedy przy straganach robi się ciasno, uciekajcie na górę na zwiedzanie szpitala i barokowej apteki, obiad w jednej z gospód w Kuksie. Po południu pieszo wzdłuż Łaby do Stanovic, obok Drogi Krzyżowej XXI wieku do Betlejem Brauna. Wyjdźcie najpóźniej o drugiej, o czwartej w lesie jest już ciemno.
• Niedziela: przed południem Safari Park w Dvůr Králové (otwierają o 9:00, zimą sporo zwierząt można zobaczyć w pawilonach) albo spacer po barokowej Žirči. Kto nie obszedł wszystkich straganów, wróci na jarmark po południu, w niedzielę bywa luźniej niż w sobotę. Potem droga do domu, do Wrocławia dojedziecie wieczorem.

Oba weekendy mają ten sam program, różnią się głównie tym, że na pierwszym, 14–15.11, jest więcej ludzi. Kto po jarmarku chce wrócić do Kuksu jeszcze raz, ma w Adwencie tylko jedną okazję: Rybovą mszę w kościele szpitalnym w sobotę 12.12.2026. Połączylibyśmy ją z jarmarkiem bożonarodzeniowym w Hradcu Králové, który o tej porze będzie już działał.

Dlaczego warto jechać na jarmark do Kuksu

Kuks to wieś, w której mieszka kilkaset osób, a nad nią stoi jeden z najpiękniejszych barokowych zespołów w Czechach. Hrabia Franciszek Antoni Špork zbudował tu na początku XVIII wieku szpital z kościołem, tarasem pełnym rzeźb Brauna i monumentalnymi schodami, które schodzą aż do Łaby. W Polsce mówi się o nim po prostu „szpital w Kuksie”, choć był to raczej przytułek dla starszych mężczyzn niż szpital w dzisiejszym sensie. Na jarmarku w Kuksie najbardziej podoba się nam to, że stragany stoją właśnie pod tymi schodami i przez cały dzień macie nad głową barokowy szpital, a nie galerię handlową. Organizator stawia na rękodzieło i domowe przysmaki, pokazy ludowych rzemiosł i specjały kuchni. Przyjeżdżacie po wieniec adwentowy, a wyjeżdżacie z ceramiką, mydłem i ziołową herbatą.

Drugi powód to termin. Kuks ma jarmark za sobą, zanim w grudniu ruszą duże miasta, więc przyjeżdża się tu po prezenty spokojnie i z zapasem czasu. A w weekendy jarmarkowe szpital jest otwarty po raz ostatni w roku, od 1.12 zamyka się aż do wiosny. Dla czytelników z Polski jest jeszcze trzeci argument: Kuks leży zaledwie około 35 km od Kudowy-Zdroju, więc z Dolnego Śląska to jeden z najbliższych jarmarków bożonarodzeniowych w Czechach.

Jak dojechać na jarmark do Kuksu i gdzie zaparkować

• Samochodem z Polski: Kuks leży przy drodze I/37 między Jaroměřem a Dvůr Králové nad Labem. Z Wrocławia to około 150 km, najkrócej przez Kłodzko, Kudowę-Zdrój i Náchod, w zależności od ruchu i pogody liczcie mniej więcej 2,5 godziny. Z Kudowy-Zdroju jest około 35 km (niecałe 40 minut), z Wałbrzycha około 70 km. Z Katowic wychodzi około 280 km (mniej więcej 4 godziny), z Krakowa około 350 km (4,5–5 godzin). Z Hradca Králové to 30 km. Jeśli trasa poprowadzi Was płatnym odcinkiem czeskiej autostrady lub drogi ekspresowej, potrzebna jest elektroniczna winieta, którą kupicie na oficjalnej stronie edalnice.cz. Na przełęczy przy granicy w listopadzie przydadzą się zimowe opony.
• Parking: parking buforowy jest tuż przy wjeździe do wsi z drogi I/37, na przeciwległym brzegu Łaby. Cały dzień kosztuje 60 Kč (około 10 zł). Do szpitala idzie się mniej więcej 15 minut przez wieś, ostatni odcinek pod górę. W czasie jarmarku stosujcie się do wskazówek organizatorów, w sobotę przed południem parking zapełnia się szybko.
• Pociągiem: przystanek Kuks leży na linii z Jaroměře do Starej Paki, do szpitala jest pięć minut żółtym szlakiem. Z Polski bezpośredniego połączenia nie ma, jedzie się z przesiadkami, a ostatnia przesiadka wypada zwykle w Jaroměři. W weekendy jarmarkowe według zarządu szpitala w Kuksie będą wyjątkowo zatrzymywać się także pociągi pospieszne. Połączenia sprawdźcie przed wyjazdem na intercity.pl i w wyszukiwarce czeskiego przewoźnika ČD.
• Autobusem: przystanek Kuks, rozcestí jest przy drodze I/37, stamtąd prosto do wsi około 15 minut.
• Rowerem: z Hradca Králové prowadzi do Kuksu 26-kilometrowa ścieżka rowerowa wzdłuż Łaby. W listopadzie raczej dla zahartowanych, ale się da.

💡 Kto chce ominąć korek na I/37 i kolejkę na parking, a i tak nocuje w Dvůr Králové albo w Jaroměři, niech podjedzie do Kuksu pociągiem. Przystanek jest bliżej jarmarku niż parking.

Kiedy i gdzie odbędzie się jarmark bożonarodzeniowy Kuks 2026

Według zarządu szpitala Kuks (Narodowy Instytut Dziedzictwa, NPÚ) jarmark w 2026 roku odbędzie się w dwa listopadowe weekendy, 14–15.11 i 21–22.11, zawsze od 9:00 do 16:00. Organizuje go Czeskie Muzeum Farmaceutyczne, które prowadzi w szpitalu ekspozycje o historii aptek. Stragany stoją we wsi Kuks pod szpitalem, tradycyjnie na placu pod barokowymi schodami i na nabrzeżu Łaby. Dokładnego rozmieszczenia, liczby stoisk i cen wstępu organizator na 2026 rok jeszcze nie podał. Gdy tylko pojawią się na ceska-apatyka.cz, uzupełnimy je tutaj.

Godziny otwarcia straganów

Stragany są otwarte tylko w sobotę i w niedzielę od 9:00 do 16:00. W piątek ani w dni powszednie między weekendami jarmarku nie ma. Na wieczorny klimat przy światełkach nie ma tu co liczyć, o czwartej wszyscy się pakują. A że słońce w połowie listopada zachodzi około kwadrans po czwartej, ostatnie chwile jarmarku i tak złapiecie o zmierzchu.

Zapalenie choinki i Adwent w Kuksie

Uroczystego zapalenia choinki z programem, jakie znacie z miast, w Kuksie nie ma, a przynajmniej ani organizator, ani gmina żadnego na 2026 rok nie ogłosili. Jarmark kończy się tydzień przed pierwszą niedzielą Adwentu (29.11.2026). W Adwencie szpital ożywa tylko raz, podczas bożonarodzeniowej mszy Ryby 12.12. Kto w grudniu chce choinki i jarmarku adwentowego, niech jedzie do Hradca Králové, 30 km dalej.

Jarmark bożonarodzeniowy Kuks 2026: program

Szczegółowego programu towarzyszącego na 2026 rok nikt jeszcze nie opublikował, uzupełnimy go tutaj, gdy tylko się pojawi. Organizator tradycyjnie stawia na kameralne rzeczy: teatrzyk lalkowy dla dzieci, występy uczniów szkoły artystycznej i lokalnych muzyków, pokazy ludowych rzemiosł. Dużej sceny się nie spodziewajcie. Co jest potwierdzone już teraz:

Pod szpitalem i na nabrzeżu

Główna część jarmarku to stragany z rękodziełem i jedzeniem. Zwykle znajdziecie tu ceramikę, świece, ręcznie robione mydła, wieńce adwentowe, wiklinę, drewniane zabawki, tekstylia oraz ozdoby choinkowe z liści kukurydzy i ze szkła. Do tego pokazy ludowych rzemiosł, przy których można popatrzeć rzemieślnikom na ręce. Między straganami na dole przy Łabie a tarasem szpitala na górze prowadzą kamienne schody, z których jest najładniejszy widok na cały jarmark.

W szpitalu

W oba weekendy jarmarkowe szpital jest otwarty od 9:00 do 16:00 i to ostatni raz w roku, kiedy wejdziecie do środka. Do wyboru jest podstawowa trasa po szpitalu (60 minut, dorośli 220 Kč, około 37 zł), krypta Šporków (15 minut, 100 Kč, około 17 zł), ekspozycja Historia aptek z barokową apteką Pod Granatem (30 minut, 140 Kč, około 24 zł) oraz ekspozycja „Z apteki do fabryki” (100 Kč, bez przewodnika). Bilety kupicie w kasie szpitala, można płacić kartą. Na dziedzińcu działa sklep zielarski z herbatami, moszczami, syropami, miodem pitnym i produktami z rokitnika. Więcej w pomysłach na zimę.

Lodowisko i atrakcje

Lodowiska, diabelskiego młyna ani karuzel w Kuksie nie ma. Dla dzieci jest teatrzyk lalkowy, ogród szpitalny i schody, po których można biegać w górę i w dół, dopóki rodzice wytrzymają. Na łyżwy można pójść w grudniu na lodowisko na Wielkim Rynku w Hradcu Králové.

Czego spróbować na jarmarku w Kuksie

Na straganach jest klasyka: grzane wino (po czesku svařák), poncz, miód pitny, kiełbaski, trdelník, czyli pieczony na rożnie rulon z ciasta posypany cukrem, i pierniczki. Kuks ma jednak dwie rzeczy, których byśmy nie pominęli. Po pierwsze sklep zielarski na dziedzińcu szpitala, gdzie sprzedają ponad dwadzieścia rodzajów moszczów, czyli niefermentowanych soków owocowych, syropy, miód pitny, sok i wino z rokitnika. To dokładnie ten prezent, którego gdzie indziej nie kupicie. Po drugie domowe ciasta w kawiarni Lavender za ogrodem ziołowym. Cen na straganach organizator wcześniej nie podaje, uzupełnimy je, gdy tylko je poznamy. Przydadzą się korony w gotówce, mali sprzedawcy nie zawsze przyjmują karty.

Trochę historii Kuksu i tutejszego jarmarku

Kuks byłby pewnie tylko nazwą pola przy wsi Slotov, gdyby na letnią rezydencję nie wybrał go hrabia Franciszek Antoni Špork (František Antonín Špork, 1662–1738), jedna z najbarwniejszych postaci czeskiego baroku. Na lewym brzegu Łaby zbudował uzdrowisko z rezydencją, na prawym od 1707 roku szpital, czyli dom opieki dla starszych mężczyzn. Kościół Trójcy Przenajświętszej według projektu Giovanniego Battisty Alliprandiego konsekrowano w 1717 roku, a w 1720 roku na tarasie stanęły rzeźby Cnót i Występków autorstwa Macieja Bernarda Brauna (Matyáš Bernard Braun). Po 1725 roku Braun wykuł jeszcze w pobliskim Nowym Lesie Betlejem, czyli rzeźby wprost w piaskowcowych skałach.

Špork nie dożył otwarcia szpitala. Bonifratrzy przybyli do Kuksu dopiero w 1743 roku i jako pierwsze urządzili aptekę Pod Granatem, jedną z najstarszych zachowanych aptek barokowych w Europie Środkowej. Szpital działał do 1938 roku. Po gruntownej renowacji ponownie otwarto go dla zwiedzających w marcu 2015 roku i dziś mieszczą się w nim także ekspozycje Czeskiego Muzeum Farmaceutycznego. To właśnie muzeum, które podlega Wydziałowi Farmaceutycznemu Uniwersytetu Karola w Hradcu Králové, organizuje w Kuksie listopadowy jarmark bożonarodzeniowy. Należy on do najchętniej odwiedzanych w regionie, a rekord padł w 2017 roku, kiedy według dziennika Deník przyjechało tu 23 tysiące ludzi.

Gdzie się rozgrzać po jarmarku

W Kuksie i tuż obok jest kilka lokali, które poleca także zarząd szpitala. Wszystkie są małe i w weekendy jarmarkowe pełne, więc na obiad poszlibyśmy albo przed południem, albo dopiero po drugiej. Godziny otwarcia sprawdźcie na ich stronach, poza sezonem się zmieniają.

• Hospoda na sýpce: restauracja tuż obok szpitala, z widokiem na barokową fasadę. To sezonowa gospoda dla turystów, która dopasowuje godziny otwarcia do szpitala, a ten w weekendy jarmarkowe jest otwarty.
• Lavender Kuks: restauracja i kawiarnia za ogrodem ziołowym szpitala, czeska kuchnia z lokalnych produktów, domowe ciasta i torty z własnej piekarni. Tu wpadlibyśmy na kawę i ciasto po spacerze po ogrodzie na górze.
• Obecní hostinec Kuks (gospoda gminna): zaraz za mostem na Łabie, kawałek od straganów.
• LoriCafé: kawiarnia przy parkingu buforowym, idealna na pierwszą kawę przed wyjściem na jarmark albo na ostatnią przed drogą do domu.
• Šporkův mlýn w Stanovicach: restauracja w starym młynie przy jazie na Łabie, około 2 km od szpitala, przy drodze do Betlejem Brauna. Tradycyjna czeska kuchnia, dania na zamówienie i sezonowe imprezy, na przykład uczty z dziczyzną, świniobicie albo posiadówka na św. Marcina. Na popołudniowym spacerze do Betlejem to naturalny przystanek.

Na co uważać

• Pierwsza sobota jest zwykle najbardziej zatłoczona. Kto może, niech jedzie w drugi weekend albo w niedzielę. I rano, nie w południe.
• Jarmark jest w listopadzie, nie w Adwencie. Kto przyjedzie tu w grudniu po stragany, zastanie tylko zamknięty szpital. Sprawdźcie termin dwa razy.
• Wszystko jest na zewnątrz i nad rzeką. Stragany stoją na otwartym placu i na nabrzeżu, od Łaby ciągnie chłodem. Ciepłe buty i ubranie na cebulkę, nie płaszcz do miasta.
• Wzgórze i schody. Między jarmarkiem na dole a szpitalem na górze jest podejście i kamienne schody. Z wózkiem dziecięcym liczcie się z dłuższą drogą pod górę. Dla osób na wózkach jest parking tuż przy szpitalu z dojazdem przez Brod nad Labem i Slotov.
• Gotówka. Kasa szpitala i sklep zielarski przyjmują karty, ale u małych rzemieślników przydadzą się korony w gotówce. Najlepiej wymienić je jeszcze w Polsce albo wypłacić z bankomatu w Dvůr Králové czy Jaroměři.
• Psy. Na teren szpitala mogą wejść na smyczy, do ekspozycji nie. W tłumie przy straganach psa zostawilibyśmy raczej w domu.
• Ciemność w lesie. Kto po jarmarku chce iść do Betlejem Brauna, niech wyjdzie na czas. W listopadzie po czwartej w lesie jest ciemno, a ścieżka prowadzi po korzeniach i piaskowcu.

12 pomysłów, co robić zimą w okolicy Kuksu

Sam Kuks to atrakcja na pół dnia. Okolica jest jednak warta całego weekendu: barokowy krajobraz, który Špork komponował jak teatr, safari, twierdza, a godzinę drogi dalej Karkonosze od czeskiej strony. Pierwszych pięć pomysłów jest w samym Kuksie albo do trzech kilometrów pieszo, reszta do pół godziny samochodem.

1. Zwiedzanie szpitala w Kuksie i barokowej apteki

W listopadzie szpital jest otwarty tylko w weekendy od 9:00 do 16:00, a od 1.12 zamknięty, więc weekendy jarmarkowe to ostatnia szansa w roku. Podstawowa trasa (60 minut, dorośli 220 Kč, czyli około 37 zł, dzieci 6–17 lat 70 Kč, około 12 zł) prowadzi przez historię szpitala i codzienne życie bonifratrów. Nam najbardziej podoba się jednak Historia aptek (30 minut, 140 Kč, około 24 zł): barokowa apteka Pod Granatem z drewnianymi regałami i naczyniami aptecznymi, w których przechowywano kiedyś „smoczą krew”, raczy kamień albo proszek z czaszki wisielca. Krótkie zwiedzanie krypty Šporków pod kościołem kosztuje 100 Kč (około 17 zł). Po zwiedzaniu zajrzyjcie do sklepu zielarskiego na dziedzińcu i weźcie do domu moszcz albo replikę naczynia aptecznego.

2. Taras z rzeźbami Cnót i Występków oraz ogród szpitalny

Przed fasadą szpitala stoją na tarasie alegorie Cnót i Występków Brauna. Dziś to kopie, oryginały są w lapidarium w środku. Za szpitalem jest ogród ziołowy, a za nim cmentarz pensjonariuszy z kaplicą. My wyszlibyśmy tu na górę, kiedy przy straganach zrobi się tłoczno: z tarasu widać całą dolinę Łaby, stragany pod schodami i przeciwległe zbocze, gdzie stało uzdrowisko Šporka. Z dziećmi warto kupić w kasie mapę z zadaniami po ogrodzie.

3. Betlejem Brauna w Nowym Lesie

Skoro jesteście na jarmarku bożonarodzeniowym, nie pomijajcie szopki, która jest o trzysta lat starsza niż wszystkie stragany razem wzięte. Braun wykuwał ją po 1725 roku wprost w piaskowcowych skałach w lesie między Kuksem a Žirčią: płaskorzeźbę Narodzenia Pańskiego i Pokłonu Trzech Króli, pustelników Onufrego i Juana Garina, studnię Jakuba. W polskich przewodnikach to po prostu „rzeźby w lesie” albo Betlejem Brauna, od 2001 roku narodowy zabytek kultury Czech. Betlejem leży w lesie i jest dostępne o każdej porze i za darmo. Dojść można na trzy sposoby: ścieżką edukacyjną „Půjdem spolu do Betléma” z parkingu w Kuksie (pętla 7 km, dwie do trzech godzin), czerwonym szlakiem wzdłuż Łaby obok Młyna Šporka (3,5 km, około godziny) albo z przystanku kolejowego Kuks szlakiem żółtym (3 km). Samochodem dojedziecie za brązowymi tablicami aż na parking na skraju lasu. Solidne buty to konieczność.

4. Droga Krzyżowa XXI wieku koło Stanovic

W drodze do Betlejem z Kuksu przez Stanovice miniecie piętnaście stacji nowoczesnej drogi krzyżowej z piaskowca z Hořic. Każdą stworzył inny rzeźbiarz, cały projekt wymyślił Vladimír Preclík i nawiązał w ten sposób do pomysłu Šporka z XVIII wieku, z którego wtedy nic nie wyszło z powodu sporów z jezuitami. Otwarto ją w 2008 roku, rzeźby stoją swobodnie w lesie na zboczu nad torami, na odcinku mniej więcej kilometra. Razem z Betlejem to jeden z najładniejszych zimowych spacerów w regionie.

5. Bożonarodzeniowa msza Ryby w kościele szpitalnym

Jedyne adwentowe wydarzenie w szpitalu: w sobotę 12.12.2026 od 17:00 w kościele Trójcy Przenajświętszej zabrzmi Czeska msza bożonarodzeniowa Jakuba Jana Ryby w wykonaniu chóru mieszanego Smetana z Hradca Králové. To najsłynniejsza czeska msza pastorałkowa, dla Czechów taki sam znak świąt jak dla nas kolędy. Bilet kosztuje 250 Kč (około 42 zł) i trzeba go wcześniej zarezerwować mailowo, na miejscu bez rezerwacji go nie kupicie. Zarezerwowane bilety odbiera się od 16:00 przed kasą szpitala. Szczegóły są na stronie szpitala. Barokowy kościół po zmroku i „Hej, mistře”, czyli słynne otwarcie mszy, to naszym zdaniem lepszy początek świąt niż jakikolwiek grzaniec.

6. Safari Park Dvůr Králové zimą

Safari Park (Štefánikova 1029, Dvůr Králové nad Labem) jest otwarty przez cały rok. Od 2.11 do 16:00, w Wigilię i w Sylwestra do 14:00. Zimowy bilet kosztuje 265 Kč (około 45 zł) dla dorosłych i 175 Kč (około 30 zł) dla dzieci 3–15 lat, rodzinny 470 Kč (około 80 zł) za dwoje dorosłych i 155 Kč (około 26 zł) za każde dziecko. Zimą nie jeżdżą Afrika Truck ani wieczorne safari, ale safaribus (70 Kč, około 12 zł) kursuje codziennie. Wiele zwierząt zobaczycie zimą w środku: pawilon żyraf, hipopotamów karłowatych, okapi, naczelnych, pingwiny w Pikkewyn Bay albo wewnętrzną ekspozycję nosorożców. My przyszlibyśmy tu w niedzielę zaraz po otwarciu, póki pawilony są puste. Aktualne godziny pawilonów znajdziecie na safaripark.cz.

7. Dvůr Králové nad Labem i jego rynek

Miasto, w którym w 1817 roku „odnaleziono” Rękopis królowodworski, słynne fałszerstwo czeskiego odrodzenia narodowego, ma na placu T. G. Masaryka pomnik Záboja i kilka kawiarni i restauracji, gdzie można pójść na kolację, jeśli tu nocujecie. Własny jarmark bożonarodzeniowy będzie tu dopiero w adwencie: Královédvorský zlatý advent w niedzielę 20.12.2026 od 9:00 do 16:00 w Domu Hanki (Hankův dům) i na placu Václava Hanki. Czeka na Was jarmark rzemieślniczy, warsztaty plastyczne dla dzieci, od 10:00 wystąpią uczniowie szkoły artystycznej, a od 13:00 zagra kapela ludowa Šmikuranda. Terminu zapalenia choinki na 2026 rok miasto jeszcze nie ogłosiło, uzupełnimy go tutaj, gdy tylko się pojawi. Potwierdzone jest tylko tradycyjne wspólne śpiewanie kolęd na rynku w noc z 24 na 25.12.2026, dla którego miasto w uchwale przesuwa ciszę nocną.

8. Barokowa Žireč

Žireč leży na drugim końcu lasu z Betlejem Brauna i była rezydencją jezuitów, z którymi Špork tak zawzięcie kłócił się o drogę krzyżową. Jezuici kupili tu twierdzę w 1634 roku i przebudowali ją na barokowy zamek. Dziś w zamku mieści się Dom św. Józefa i sam zamek nie jest udostępniony zwiedzającym, ale reszta terenu tak: park, barokowy spichlerz i ogród ziołowy nazwany na cześć jezuickiego botanika Józefa Kamela, odnowiony w 2013 roku. Od przystanku kolejowego Žireč do Betlejem jest żółtym szlakiem tylko kilometr, więc da się zrobić spacer z Kuksu przez Betlejem do Žirči i wrócić pociągiem.

9. Twierdza Josefov w Jaroměři

Josefov, dziś część Jaroměře, leży 7 km od Kuksu i powstał za Józefa II jako twierdza przeciw Prusom. Polakom kojarzy się głównie z festiwalem Brutal Assault, ale zimą to zupełnie inne miejsce. Sezon turystyczny w twierdzy i w podziemiach Bastionu I kończy się uroczyście 31.10.2026, więc w listopadzie i grudniu na zwiedzanie podziemnych korytarzy z przewodnikiem nie liczcie. Regularne, szachownicowe ulice, potężne mury i wały można jednak obejść o każdej porze. Zimą, kiedy prawie nikogo tu nie ma, to miejsce ma szczególny klimat opuszczonego wojskowego miasta. Idealne na godzinny spacer przed kolacją w Jaroměři.

10. Zimowa Dolina Babuni

Dolina Babuni (Babiččino údolí) koło Czeskiej Skalicy leży około 17 km od Kuksu, a z Kudowy jedzie się do niej po drodze. Zamek Ratibořice od 2.11 do końca roku jest zamknięty, ale dolinę wzdłuż Úpy można przejść także zimą, między zamkiem, Młynem Rudra i Starym Bielnikiem (Staré bělidlo). To sceneria powieści „Babunia” Boženy Němcovej, klasyki czeskich lektur. W listopadzie jest tu pusto, leżą opadłe liście, a nad rzeką wisi mgła. Naszym zdaniem to dokładnie taki nastrój, jaki lubiła Němcová. Liczcie się z błotnistą ścieżką i zamkniętymi wnętrzami.

11. Jarmark bożonarodzeniowy w Hradcu Králové

Kto po Kuksie chce jeszcze „dużego” jarmarku adwentowego z choinką, lodowiskiem i diabelskim młynem, ma go 30 km dalej. Jarmark bożonarodzeniowy w Hradcu Králové na Wielkim Rynku rusza w niedzielę 29.11.2026 zapaleniem choinki i potrwa do 23.12. Lodowisko wokół kolumny maryjnej jest bezpłatne. Hradec pasuje przede wszystkim do adwentowego wypadu na mszę Ryby 12.12. Z jarmarkiem w Kuksie się nie łączy, bo ten będzie już wtedy dawno spakowany.

12. Pierwszy zimowy wypad w czeskie Karkonosze

Trutnov jest 21 km od Kuksu, a grzbiety Karkonoszy niecałą godzinę samochodem. W połowie listopada nie spodziewajcie się jeszcze sezonu, wyciągi ruszają zwykle dopiero w grudniu i w zależności od śniegu. Na pierwszy spacer po zaśnieżonym lesie albo na punkt widokowy to jednak wystarczy, a jeśli zima przyjdzie wcześnie, to najbliższy śnieg od jarmarku. Kto w grudniu przyjedzie na mszę Ryby, może dorzucić Karkonosze jako narciarską niedzielę, a potem wrócić do Polski przez Lubawkę albo Przełęcz Okraj.

Co zrobilibyśmy inaczej

W Kuksie łatwo spędzić cały dzień między straganami i wyjechać z torbą pełną świec, ani razu nie podnosząc głowy w stronę szpitala. Szkoda by było. Najlepsze chwile są tu naszym zdaniem nie przy budce z grzańcem, ale na górze, na tarasie, kiedy na dole ludzie się przepychają, a Wy patrzycie na dolinę, w której trzysta lat temu stało uzdrowisko, o którym dziś prawie nikt nie wie. Kupcie pierwszy moszcz w sklepie zielarskim, usiądźcie z nim na schodach i przez chwilę nic nie fotografujcie.

Nie musicie zaliczyć wszystkich dwunastu pomysłów. My raczej odpuścilibyśmy Safari i Josefov, a zamiast tego szli powoli wzdłuż Łaby do Stanovic, zatrzymali się w Młynie Šporka na zupę i doszli do Betlejem o zmierzchu, kiedy nikogo już tam nie ma. Spróbujcie przy straganach czegoś, czego nie znacie: wina z rokitnika, ziołowej nalewki albo domowego kołacza. A jeśli na jarmarku będzie za dużo ludzi, po prostu skręćcie do lasu. Kuks to jedno z niewielu miejsc, gdzie da się to zrobić pięć minut od straganów.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Dokąd dalej

Kuks to listopadowy początek sezonu. W Adwencie można kontynuować 30 km dalej w Hradcu Králové albo kawałek dalej w Pardubicach, a kto chce porównać, znajdzie zestawienie w przeglądzie najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Czechach.

• Jarmark bożonarodzeniowy Hradec Králové
• Jarmark bożonarodzeniowy Pardubice
• Jarmark bożonarodzeniowy Liberec
• Jarmark bożonarodzeniowy Poděbrady
• Jarmark bożonarodzeniowy w Pradze
• Jarmark bożonarodzeniowy w Brnie
• Jarmark bożonarodzeniowy w Ołomuńcu
• Jarmark bożonarodzeniowy we Wrocławiu, jeśli chcecie porównać czeski jarmark z dolnośląskim
• Jarmark bożonarodzeniowy w Dreźnie