Najwyższe szczyty Australii: 12 gór i która jest najwyższa

Australia to najbardziej płaski zamieszkany kontynent na Ziemi, a jej najwyższa góra w Alpach przeszłaby bez echa. Dla Polaka ma jednak nazwisko, którego nie da się przeoczyć: najwyższe szczyty Australii zaczynają się od Góry Kościuszki, nazwanej tak przez Pawła Edmunda Strzeleckiego. I właśnie wokół niej narosło najwięcej mitów — łącznie z tym najpopularniejszym, o rzekomej zamianie nazw dwóch szczytów.

W tym przewodniku porządkujemy to raz na zawsze. Znajdziesz zweryfikowaną listę najwyższych gór Australii — od Góry Kościuszki (2228 m) przez cały grzbiet Main Range w Alpach Australijskich, po wulkaniczny Mawson Peak na subantarktycznej wyspie. Plus ta jedna góra, która jest wyższa od nich wszystkich, a większość zestawień po cichu ją pomija.

Australia a Oceania: co się właściwie liczy

Zanim przejdziemy do zestawienia, trzeba ustalić boisko — inaczej wysokości będą skakać o tysiące metrów w zależności od tego, kogo zapytasz. W praktyce najwyższy szczyt Australii rozumie się na cztery różne sposoby:

• Lądowa (kontynentalna) Australia — to, co większość ludzi ma na myśli. Wygrywa Góra Kościuszki (2228 m) i to ona jest głównym bohaterem tego tekstu.
• Australia razem z terytoriami zamorskimi — wtedy na tron wchodzi Mawson Peak (2745 m) na Wyspie Hearda. Politycznie należy do Australii, geograficznie to subantarktyczne pustkowie 4100 km na południowy zachód od Perth.
• Australia razem z roszczeniem antarktycznym — i tego zestawienia zwykle nie robi nikt. Geoscience Australia, państwowa służba geologiczna, pisze wprost, że najwyższy punkt terytorium australijskiego leży w Australijskim Terytorium Antarktycznym: najwyższą górą jest Mount McClintock (3490 m) w paśmie Britannia Range, a najwyższym punktem w ogóle kopuła lodowa Dome Argus (4093 m). Haczyk polega na tym, że roszczenie uznaje garstka państw, a Układ Antarktyczny je zamroził.
• Australia jako kontynent, czyli Oceania — geologicznie do płyty australijskiej należy też Nowa Gwinea. Tam wznosi się Puncak Jaya (4884 m), najwyższy szczyt Oceanii i „australijski” punkt w Messnerowskiej wersji Korony Ziemi.

Prosta ściągawka: pytasz o najwyższą górę, pod którą da się w Australii podjechać samochodem? To Kościuszko. Pytasz o najwyższy punkt terytorium administrowanego przez Australię? Jesteś na Antarktydzie. Pytasz o najwyższą górę kontynentu albo regionu Oceanii? To Puncak Jaya. Wszystkie trzy odpowiedzi są poprawne — tylko dotyczą czego innego.

Najwyższe szczyty Australii: 12 gór po kolei

Oto zweryfikowana lista. Pierwsze osiem szczytów leży w Górach Śnieżnych (Alpy Australijskie) w Nowej Południowej Walii, na grzbiecie Main Range, kilka kilometrów od siebie — dlatego mają tak zbliżone wysokości. Potem dochodzi zamorski Mawson Peak i najwyższe punkty poszczególnych stanów. Jedna uwaga o kolejności: Geoscience Australia wlicza do rankingu również kilka bezimiennych kulminacji na Main Range, więc pozycja danego szczytu potrafi się przesunąć o miejsce albo dwa.

1. Góra Kościuszki (Mount Kosciuszko) — 2228 m

Król lądowej Australii i jej najwyższy punkt. Leży na głównym grzbiecie Gór Śnieżnych w Parku Narodowym Kościuszki, kawałek od granicy z Wiktorią. Strzelecki dotarł tu 12 marca 1840 roku podczas wyprawy z Sydney do Melbourne razem z Jamesem Macarthurem, Jamesem Rileyem i aborygeńskimi przewodnikami Charliem Tarrą i Jackeyem; podejście prowadziło od Geehi grzbietem nazywanym dziś Hannel’s Spur. Szczyt nazwał na cześć Tadeusza Kościuszki — bohatera walk o wolność po obu stronach Atlantyku. Australijska pisownia przez lata brzmiała „Kosciusko”; literę Z dopisano dopiero w 1997 roku po kampanii prasowej i dyplomatycznej. Wymowa i tak pozostała australijska, mniej więcej „kozijosko”. Dla turysty to najwdzięczniejsza dwutysięcznica świata: łagodne trawiaste stoki, wyraźny szlak i zero wspinaczki.

2. Mount Townsend — 2209 m

Druga góra kontynentu, tylko 19 metrów niżej i 3,7 km od Kościuszki. Krąży o niej historia, że nazwy obu szczytów kiedyś „zamieniono” — to mit, którego nie potwierdzają ani fakty, ani dokumenty. Naprawdę było tak: Strzelecki i Macarthur stanęli 12 marca 1840 najpierw właśnie na tym szczycie, bo z doliny Geehi wygląda na najwyższy. Strzelecki wykonał tu pomiary, stwierdził, że sąsiednia kopuła jest odrobinę wyższa, uroczyście nazwał ją imieniem Kościuszki i poszedł na nią sam. Zamieszanie zaczęło się dopiero w 1870 roku, gdy geodeci ze stanu Wiktoria błędnie przypisali nazwę Kosciusko sąsiedniej górze. W 1885 roku austriacki badacz Robert von Lendenfeld, korzystając z tej wadliwej mapy, ogłosił w prasie, że odkrył najwyższy szczyt Australii, i nazwał go od geodety Thomasa Scotta Townsenda. Władze Nowej Południowej Walii zostawiły nazwę Kościuszki na prawdziwej kulminacji, a propozycję Lendenfelda przypisały drugiej górze. Sprawę ostatecznie zamknęło opracowanie kartografa B. T. Dowda z 1940 roku.

3. Mount Twynam — 2195 m

Trzeci szczyt Australii, znowu na Main Range. Geoscience Australia podaje 2195 m, większość pozostałych źródeł 2196 m. Jest wyraźnie cichszy od Kościuszki i lubiany przez skiturowców. Pod nim leży Blue Lake, jedno z nielicznych jezior polodowcowych lądowej Australii — pamiątka po czasach, gdy naprawdę były tu lodowce.

4. Rams Head — 2190 m

Czwarta góra kontynentu, na południe od Kościuszki. To raczej skalisty, głazowy wierzchołek ciągnący się wzdłuż grzbietu Ramshead Range. Wśród dwutysięczników Gór Śnieżnych należy do surowszych i bardziej pustych — okoliczne granie usiane są efektownymi stosami granitowych głazów, a całość ładnie łączy się z wędrówką od Dead Horse Gap nad Thredbo.

5. Mount Etheridge — 2180 m

Piąty punkt kontynentu to formalnie bezimienny wierzchołek na grzbiecie Etheridge Ridge tuż obok Kościuszki — dokładnie tak figuruje w wykazie Geoscience Australia. Grzbiet nosi nazwisko angielskiego geologa Roberta Etheridge’a, który pod koniec XIX wieku pracował w służbie geologicznej Nowej Południowej Walii. Szlak na Kościuszkę praktycznie go omija, więc większość ludzi przechodzi kilkaset metrów od piątej góry kontynentu, nawet o tym nie wiedząc. Tym zamykamy piątkę najwyższych szczytów Alp Australijskich.

6. Rams Head North — 2177 m

Szósty szczyt leży na północnym krańcu grzbietu Ramshead Range, niedaleko swojego imiennika. To skalisty, zasypany głazami wierzchołek poza główną trasą turystyczną, więc docierają tu głównie ci, którzy świadomie obchodzą najwyższe punkty Gór Śnieżnych. Widok na cały grzbiet Main Range należy stąd do najlepszych w okolicy.

7. Alice Rawson Peak — 2160 m

Siódmy szczyt Australii stoi na Main Range na zachód od Mount Townsend, nad głęboką doliną potoku Wilkinsons Creek. Jest bardzo rzadko odwiedzany: prowadzi na niego wyłącznie nieznakowana ścieżka przez alpejską tundrę, więc to cel dla wprawnych wędrowców z mapą. Kolekcjonerzy szczytów łączą go zwykle z Townsendem w jeden długi dzień.

8. Carruthers Peak — 2145 m

Jeden z najlepszych punktów widokowych całego Main Range i jedyny szczyt z górnej części listy, na który wejdziesz bez schodzenia ze znakowanego szlaku — pętla Main Range Track prowadzi przez niego między Blue Lake a grzbietem Clarke Range. W zależności od metody liczenia bywa podawany jako siódmy albo dziewiąty: między nim a Alice Rawson Peak mieszczą się jeszcze bezimienny wierzchołek 2159 m przy Byatts Camp oraz Abbott Peak (2145 m, dokładnie tyle samo). Nazwa upamiętnia Josepha Carruthersa, premiera Nowej Południowej Walii, który jako minister ds. gruntów przeforsował budowę Summit Road. Ze szczytu widać kotły polodowcowe z jeziorami Blue Lake i Club Lake.

9. Mawson Peak — 2745 m (Wyspa Hearda)

Tu opuszczamy kontynent. Mawson Peak jest o 517 metrów wyższy od Kościuszki i poza roszczeniem antarktycznym stanowi najwyższy punkt terytorium Australii. To czynny wulkan (wierzchołek masywu Big Ben) na bezludnej Wyspie Hearda na południu Oceanu Indyjskiego, jakieś 4100 km na południowy zachód od Perth — bliżej Antarktydy niż Australii. Wylewy lawy obserwuje się tu niemal co roku od 2008, co czyni go jedynym wulkanem na wyspie subantarktycznej o praktycznie nieprzerwanej aktywności. Żeby się tu dostać, potrzebujesz statku badawczego albo prywatnego jachtu wyprawowego: udanych wejść odnotowano w całej historii tylko trzy — w 1965, 1983 i latem 1999/2000. Dla zwykłego podróżnika to statystyka, nie cel.

10. Mount Bogong — 1986 m (Wiktoria)

Najwyższa góra stanu Wiktoria i serce tamtejszego Alpine National Park. Wśród australijskich trekkerów uchodzi za prawdziwe wyzwanie: z doliny rzeki Kiewa wznosi się o 1650 metrów, czyli bardziej stromo i dłużej niż cokolwiek w Górach Śnieżnych. Strome żebra, otwarte granie i pogoda, która potrafi się załamać — schrony ratunkowe na Staircase Spur nie stoją tam dla ozdoby. Zimą to popularny cel skiturowców. Nazwa Bogong pochodzi od aborygeńskiego określenia ćmy, która co lato przylatuje tu w milionach.

11. Mount Bartle Frere — 1622 m (Queensland)

Najwyższa góra stanu Queensland, ukryta w tropikalnym lesie deszczowym w Parku Narodowym Wooroonooran, jakieś 51 km na południe od Cairns. Aborygeńska nazwa brzmi Choorechillum. Geoscience Australia podaje dla południowego wierzchołka 1611 m, źródła z Queenslandu 1622 m — traktuj tę wysokość jako przedział. Klimat jest tu zupełnie inny niż w Alpach: wilgoć, liany, las mglisty i pijawki, a na szczycie bywa nawet o dziesięć stopni chłodniej niż na wybrzeżu. Wejście to całodzienna harówka w duchocie, nagrodą jest widok ponad koronami drzew aż po Morze Koralowe — o ile akurat podniesie się chmura.

12. Mount Ossa — 1617 m (Tasmania)

Najwyższa góra Tasmanii, w środku Parku Narodowego Cradle Mountain – Lake St Clair. Leży tuż przy legendarnym szlaku Overland Track, więc wielu wędrowców zdobywa ją jako wypad w bok z przełęczy Pelion Gap. Jurajski doleryt, wrzosowiska i dzika tasmańska przyroda — dla wielu osób to krajobrazowo najpiękniejszy szczyt z całej listy, cokolwiek mówią liczby.

A co z Puncak Jaya (4884 m)?

Puncak Jaya, czyli Piramida Carstensza, na Nowej Gwinei ma 4884 metry i jest najwyższą górą Oceanii — oraz „australijskim” punktem Korony Ziemi w wersji Messnera. Politycznie leży w Indonezji, geologicznie należy do tej samej płyty kontynentalnej co Australia. W odróżnieniu od Kościuszki to poważna wspinaczka: skalne wyciągi na wysokości, odludzie i pozwolenia wydawane lub cofane zależnie od sytuacji w Papui. Uchodzi za jeden z najtrudniejszych szczytów Korony Ziemi, choć jest z nich najniższy.

Góra Kościuszki — najłatwiejszy szczyt Korony Ziemi

Wśród siedmiu najwyższych szczytów kontynentów Kościuszko ma pozycję wyjątkową: jest zdecydowanie najłatwiejszy. Żadnej liny, raków ani aklimatyzacji. Prowadzi na niego znakowany szlak, którym przeciętnie sprawny turysta wchodzi w pół dnia. Właśnie dlatego do swojej Bassowskiej wersji Korony Ziemi wpisują go także ci, którzy na technicznej Puncak Jaya nigdy by się nie odważyli.

Punktem wyjścia jest ośrodek Thredbo. Wyciąg krzesełkowy Kosciuszko Express wywozi stamtąd na stację górną Eagle’s Nest na wysokości 1937 m i zamienia wejście w spacer. Ze stacji prowadzi metalowy pomost, który chroni kruchą tundrę alpejską, aż na przełęcz Rawson Pass, a dalej krótka ścieżka na wierzchołek — razem około 13 km w obie strony, cztery do pięciu godzin spokojnym tempem. Licz się z dwoma opłatami: biletem na wyciąg i wjazdem do parku narodowego, który poza sezonem zimowym kosztuje mniej więcej 17 dolarów australijskich za samochód na dzień, a zimą około 29.

Czy da się na nie wejść jako turysta?

Na szczyty lądowe — zdecydowanie tak, i właśnie to czyni z Australii wdzięczny „górski” kierunek dla zwykłych podróżnych. Podsumujmy realną trudność:

Praktyczne zasady dla części lądowej są proste. Najlepszy termin to australijskie lato, czyli od grudnia do marca, gdy Alpy są bez śniegu, a szlaki otwarte. Poza sezonem (mniej więcej od czerwca do września) w Górach Śnieżnych leży śnieg i wejście na Kościuszkę staje się pełnoprawną wspinaczką zimową — piękną, ale tylko dla przygotowanych, bo szczytowy płaskowyż we mgle nie ma żadnych punktów orientacyjnych. Nawet latem pogoda w australijskich górach potrafi zmienić się w godzinę, więc warstwy, kurtka przeciwdeszczowa i zapas wody to podstawa. Śnieg może tu spaść w każdym miesiącu roku.

Dokąd dalej

Planujesz wyjazd i szukasz bazy? Większość odwiedzających Góry Śnieżne przylatuje do Sydney albo Canberry — Canberra jest bliżej, ale Sydney ma nieporównanie więcej połączeń dalekiego zasięgu. Z Warszawy do Australii nie ma lotów bezpośrednich; w praktyce oznacza to jedną przesiadkę w Dausze, Dubaju, Stambule albo Singapurze i mniej więcej 22–24 godziny w drodze. Loty i ceny do Sydney sprawdzisz tutaj →

A jeśli lubisz porównywać dachy świata, zajrzyj do naszych pozostałych zestawień:

• Najwyższe szczyty w Polsce
• Najwyższe góry Słowacji
• Najwyższe góry Chorwacji

Najczęstsze pytania