Szumawa: 22 pomysły, dokąd jechać i co zobaczyć

Szumawa to pasmo, które nie olśniewa wysokością, ale olśniewa spokojem. Są tu tajemnicze głębokie lasy, polodowcowe jeziora schowane pod ścianami skalnymi, torfowiska, gdzie zatrzymał się czas, i wioski na końcu wszystkich dróg. Jeździmy tu chętnie także poza sezonem, bo wciąż da się tu znaleźć kawałek ciszy. A kiedy ktoś zapyta, dokąd na Szumawie wybrać się pierwszy raz, wcale nie jest to łatwe pytanie, bo miejsc wartych zobaczenia jest tu naprawdę dużo.

Kiedy jechać i jak dostać się na Szumawę

Szumawa jest piękna cały rok, tylko za każdym razem inaczej. Główny sezon na wędrówki to czerwiec do września, jeziora są dostępne, torfowiska pachną sosną, a dni są długie. Lipiec i sierpień oznaczają jednak także pełne parkingi i kolejki w najbardziej znanych miejscach, więc jeśli możesz, celuj w koniec czerwca albo wrzesień, kiedy jest spokój, a noclegi są tańsze. Od stycznia do marca z płaskowyżów robi się raj dla biegówek, Kvilda, Modrava i Horská Kvilda należą do najlepszych terenów biegowych w Czechach. Najwygodniej dostaniesz się na Szumawę samochodem. Z Wrocławia do centralnej Szumawy (Kvilda, Modrava) jest to mniej więcej 4 godziny, z Krakowa około 5 godzin, z Pragi potem jakieś 2,5 do 3 godzin. Uwaga jednak, w rdzeniu parku narodowego część dróg jest zamknięta dla aut (na przykład od Modravy dalej w góry), a parkingi przy Czarnym Jeziorze, na Kvildzie czy przy Povydří latem zapełniają się już przed południem.

22 pomysły, dokąd na Szumawie i co ciekawego tu zobaczysz

Uszeregowaliśmy je tak, żebyś ułożył sobie własną wycieczkę, od jezior polodowcowych przez źródła i torfowiska po wieże widokowe i zamki. Przy każdym miejscu znajdziesz, co tam zobaczysz i jak trudna jest wyprawa. Więc dokąd na Szumawie?

1. Czarne Jezioro i Diabelskie Jezioro

Para jezior polodowcowych nad Železną Rudą to najsłynniejsza wizytówka Szumawy. Czarne Jezioro jest największym i najgłębszym jeziorem w Czechach, ma powierzchnię 18,4 hektara i głębokość ponad 40 metrów. Jego tafla jest naprawdę ciemna, ściśnięta pod stromą ścianą skalną. Kawałek nad nim leży mniejsze, dziksze Diabelskie Jezioro, przez które przebiega główny europejski dział wodny. Do Czarnego Jeziora dojdziesz wygodnie z parkingu przy przełęczy Špičácké sedlo w niecałą godzinę, oba jeziora połączysz w przyjemną pętlę. Trudność: łatwa (do Czarnego) do średniej (pętla przez oba jeziora, ~10 km).

2. Puszcza Boubínská

Jedna z najstarszych puszcz w Europie Środkowej, chroniona już od 1858 roku. Między potężnymi świerkami i bukami, z których część pamięta setki lat, prowadzi ścieżka dydaktyczna wokół Jeziorka Boubínskiego aż na szczyt Boubína (1 362 m) z wieżą widokową. To miejsce, w którym uświadamiasz sobie, jak wyglądał las, zanim zaczął go kształtować człowiek. Najczęściej rusza się z Kubovej Huti, najwyżej położonej stacji kolejowej w Czechach. Trudność: średnia (pętla ~8 do 9 km, stałe podejście na szczyt).

3. Źródło Wełtawy

Tu wszystko się zaczyna, najdłuższa czeska rzeka wypływa z torfowisk pod szczytem Černá hora na wysokości mniej więcej 1 172 m. Źródło jest zagospodarowane, otoczone drewnianą kładką i księgą, do której wpisują się odwiedzający z całego świata. Prowadzi tu wygodna asfaltowa droga z Kvildy (około 6 km w obie strony), pokonasz ją także z wózkiem albo na rowerze. Trudność: łatwa, odpowiednia także z dziećmi.

4. Modrava i Filipova Huť

Modrava to trochę serce centralnej Szumawy: drewniane chaty, górski potok i punkt wyjścia dziesiątek tras. Nieopodal leży Filipova Huť (część gminy Modrava), najwyżej położone stale zamieszkane miejsce w Czechach (1 093 m). Stąd rusza się do źródeł, na schronisko Roklanská chata i na Březník. Posiedzieć przy historycznym moście Rechle w Modravie i zjeść coś ciepłego to obowiązkowy punkt każdej wyprawy. Trudność: zależnie od wybranej trasy; sama wieś i okolice są łatwe.

5. Jezioro Laka i Prášilské jezero

Para spokojniejszych jezior przy wsi Prášily. Laka to najmniejsze i najwyżej położone jezioro polodowcowe Szumawy, słynne z pływających wysepek torfu. Pobliskie Prášilské jezero leży pod ścianą skalną szczytu Poledník i jest ściśnięte ciemnym lasem. Oba da się połączyć w dłuższą pętlę, ewentualnie dorzucić wieżę Poledník (patrz niżej). Trudność: średnia (do pojedynczych jezior łatwa, pętla dłuższa).

6. Plešné jezero

Najbardziej na południe wysunięte z dużych jezior Szumawy leży pod najwyższym szczytem czeskiej części pasma, Plechým (1 378 m). Nad jeziorem wznosi się dramatyczna ściana skalna z pomnikiem pisarza Adalberta Stiftera. Punktem wyjścia jest Nová Pec; na szczyt Plechego wejdziesz stromszym podejściem, ale widok na jezioro z góry jest tego wart. Trudność: średnia (do jeziora) do trudnej (wejście na Plechý).

7. Povydří i Kanał Vchynicko-tetovský

Ścieżka dydaktyczna Povydří między Čeňkovą Piłą a Antýglem należy do najpiękniejszych spacerów na Szumawie. Rzeka Vydra wali się tu przez ogromne głazy i olbrzymie „kotły” wypłukane w skale. Tuż obok prowadzi unikatowy Kanał Vchynicko-tetovský z końca XVIII wieku, którego brzegiem idzie się wygodnie niemal po płaskim. Świetne połączenie dzikiej i spokojnej wody na jednej trasie. Trudność: łatwa do średniej (~7 km wzdłuż rzeki).

8. Wieża widokowa Poledník

Dawna wojskowa wieża nasłuchowa na szczycie Poledníka (1 315 m) jest dziś 37-metrową wieżą widokową z panoramą na centralną Szumawę i Las Bawarski. Droga tutaj prowadzi przez dawny pas graniczny i dzicz, której nikt nie gospodarował przez dziesięciolecia. Najczęściej idzie się z Prášil albo od Prášilskiego jeziora. Trudność: średnia do trudnej (dłuższe podejście, ~13 km w obie strony).

9. Ścieżka w koronach drzew Lipno

Spacer na wysokości koron drzew, który kończy się na dziewięciokątnej wieży widokowej o wysokości 40 metrów ze zjeżdżalnią w dół. Ma 675 metrów długości, a cała trasa jest bezbarierowa, przejedziesz ją z wózkiem i na wózku inwalidzkim. Z wieży dojrzysz Lipno, grzbiety Szumawy, a przy dobrej pogodzie i Alpy. Bilety startują mniej więcej od 390 CZK za dorosłego i 320 CZK za dziecko (cena jest dynamiczna, zależnie od sezonu). Trudność: bardzo łatwa, bezbarierowa.

10. Lipno (zalew)

Największy akwen w Czechach, nazywany „morzem Szumawy”. Latem to raj do kąpieli, dla desek SUP i żeglarzy, wokół prowadzi popularna trasa rowerowa, a zimą po zamarzniętej tafli suną łyżwiarze. Centrum życia jest Lipno nad Vltavou z ośrodkiem narciarskim, torem saneczkowym i aquaworldem, idealna baza dla rodzin. Trudność: łatwa, atrakcje dla całej rodziny.

11. Kvilda i torfowisko Jezerní slať

Kvilda to najwyżej położona wieś Szumawy (i zimą najzimniejsze miejsce w Czechach). Tuż przy drodze między Kvildą a Horską Kvildą leży Jezerní slať, rozległe torfowisko z drewnianą kładką i wieżą widokową, z której ogarniesz wzrokiem cały mech i karłowate sosny. To najłatwiej dostępne torfowisko na Szumawie, zrobisz je w pół godziny nawet z małymi dziećmi. Trudność: bardzo łatwa, po kładce.

12. Bílá strž (wodospad)

Najwyższy wodospad Szumawy, woda spada tu kilkoma stopniami o łącznej wysokości mniej więcej 13 metrów (najwyższy stopień ma 7 metrów). Schowany jest w głębokim wąwozie w narodowym rezerwacie przyrody nad Hamrami. Do platformy widokowej nad wodospadem prowadzi drewniana kładka; po drodze możesz połączyć też Diabelskie i Czarne Jezioro. Trudność: średnia (do wodospadu krótko, dłuższa pętla przez jeziora).

13. Železná Ruda i Špičák

Železná Ruda to główna brama do zachodniej Szumawy, z muzeum, przejściem granicznym do Bawarii i kolejką na Špičák (1 202 m). Na szczycie stoi wieża widokowa o wysokości 26,5 metra z widokiem na Wielki Jawor i jeziora Szumawy. Stąd blisko do Czarnego i Diabelskiego Jeziora, więc aż się prosi połączyć kolejkę z wędrówką. Trudność: łatwa (z kolejką) do średniej.

14. Zamek Kašperk

Najwyżej położony zamek królewski w Czechach (886 m), który kazał wznieść Karol IV. Stoi na zalesionym grzbiecie nad Kašperskimi Horami i oferuje dwie trasy zwiedzania oraz osobne wejście na wieżę widokową. Wstęp na dziedziniec jest bezpłatny, wejście na taras kosztuje mniej więcej 120 CZK (dorosły) i 90 CZK (dziecko). Od parkingu do zamku jest przyjemny spacer lasem. Trudność: łatwa (około 1,5 km od parkingu).

15. Ścieżka w koronach drzew Las Bawarski (Neuschönau)

Po stronie niemieckiej, w Parku Narodowym Las Bawarski, znajdziesz w ogóle pierwszą ścieżkę w koronach drzew na świecie. Trasa ma ponad 1 300 metrów i kończy się wieżą w kształcie jajka na wysokości 44 metrów. Częścią kompleksu jest też duży wybieg ze zwierzętami (rysie, wilki, żubry). To idealna całodniowa wycieczka za granicę, paszportu nie potrzebujesz, granica jest otwarta. Trudność: bardzo łatwa, bezbarierowa.

16. Wielki Jawor (od strony niemieckiej)

Najwyższa góra całej Szumawy i Lasu Bawarskiego (1 456 m) leży tuż za granicą. Od strony niemieckiej wjedziesz na nią kolejką gondolową od jeziora Großer Arbersee, a ze szczytu masz wspaniałą panoramę, przy dobrej widoczności aż po Alpy. Pod szczytem leżą dwa jeziorka polodowcowe (Großer i Kleiner Arbersee), wokół których prowadzą piękne pętle. Trudność: łatwa (z kolejką) do średniej (podejście pieszo).

17. Chalupská slať i Tříjezerní slať

Jeśli torfowiska cię zachwycą, dorzuć jeszcze te dwa. Chalupská slať przy Borovej Ladzie kryje największe jeziorko torfowe Szumawy, a prowadzi do niego wygodna drewniana kładka. Tříjezerní slať nad Modravą kusi z kolei trójką oczek odbijających niebo. Oba są łatwe, piękne w porannym świetle i świetne dla rodzin. Trudność: bardzo łatwa, po kładkach.

18. Kanał Schwarzenberski

Unikatowy zabytek techniki z końca XVIII wieku, który książę Schwarzenberg kazał zbudować według projektu inżyniera Josefa Rosenauera. Kanał służył do spławiania drewna opałowego z odległych borów Szumawy przez Dunaj aż do Wiednia i działał niemal sto lat. Wzdłuż jego południowej części prowadzi przyjemna ścieżka dydaktyczna (około 9 km) z zachowanymi kamiennymi przepustami i tunelem, najczęściej rusza się od Jeleních Vrchů. Trudność: łatwa do średniej, leśnymi drogami niemal po poziomicy.

19. Torfowisko Soumarské przy Volarach

Rozległe torfowisko niedaleko Volar, przez które przechodzi krótka ścieżka dydaktyczna po drewnianej kładce (około 1,5 km). Kończy się przy prawie dziesięciometrowej wieży widokowej, z której ogarniesz całą powierzchnię torfowiska, grzbiet Boubína i odległy Stožec. Krajobraz po latach wydobycia torfu stopniowo wraca tu do życia. Trudność: bardzo łatwa, po kładce.

20. Punkt widokowy Klostermanna i wybieg wilków przy Srní

Nad wsią Srní otwiera się jeden z najładniejszych widoków centralnej Szumawy: na ujście dzikiej Vydry do Křemelnej i głębokie kaniony poniżej. Punkt leży na wysokości mniej więcej 913 m i dojdziesz do niego także ścieżką dydaktyczną wzdłuż Kanału Vchynicko-tetovskiego. Kawałek od Srní znajdziesz dodatkowo wybieg wilków, gdzie z podniesionej drewnianej kładki obserwujesz watahę wilków niemal w koronach drzew. Trudność: łatwa.

21. Vítkův hrádek nad Lipnem

Najwyżej położona ruina zamku w Czechach (1 035 m) stoi na wzgórzu nad południowym krańcem Lipna, tuż przy granicy austriackiej. Z odnowionej platformy widokowej dojrzysz całe jezioro lipeńskie, grzbiety Szumawy, a przy pogodnym niebie także Alpy. Wejście na taras kosztuje orientacyjnie 100 CZK (dorosły) i 50 CZK (dzieci, studenci i seniorzy). Trudność: łatwa do średniej (podejście od parkingu pieszo).

22. Trójstolec (Dreisessel)

Graniczny szczyt (1 311 m) na styku Czech, Niemiec i Austrii, nazwany od trójki dziwacznych granitowych skał na jego wierzchołku. Ze skał i z pobliskiej wieży otwiera się widok głęboko w Bawarię, a przy dobrej widoczności także na Alpy. Na górę prowadzi wygodna droga od strony niemieckiej, gdzie przy schronisku jest parking, sprawniejsi turyści dojdą tu też granią od Trójstyku. Trudność: łatwa (od strony niemieckiej) do trudnej (dłuższa wędrówka granią).

Wędrówki i wieże widokowe

Szumawa to nie jeden wielki szczyt, tylko spokojne wędrówki z nagrodą na końcu. Kiedy chcesz widoki, postaw na wieże: Poledník (37 m, dzicz centralnej Szumawy), Špičák (z kolejką, dobry także dla mniej wprawnych), Churáňov przy Zadovie, a po stronie bawarskiej Wielki Jawor z widokiem aż po Alpy. Z dłuższych wędrówek warto wspomnieć:

• Pętla Czarne i Diabelskie Jezioro ze Špičáckiego sedla, ~10 km, klasyka zachodniej Szumawy.
• Povydří z Antýglu do Čeňkovej Piły, ~7 km wzdłuż dzikiej Vydry, jedna z najładniejszych ścieżek.
• Modrava–Březník–dolina Luzenská, trudniejszy trek w serce dziczy.
• Wejście na Plechý i Plešné jezero z Nové Pece, najwyższy szczyt czeskiej strony.

Szumawa z dziećmi i przy każdej pogodzie

Szumawa jest zaskakująco przyjazna rodzinom, mnóstwo najładniejszych miejsc jest dostępnych po płaskim, a nawet z wózkiem. Na wycieczki z dziećmi polecamy:

• Jezerní slať i Chalupská slať, krótkie drewniane kładki, wieża widokowa, przejezdne z wózkiem.
• Źródło Wełtawy z Kvildy, asfaltowa droga, da się też na hulajnodze.
• Ścieżka w koronach drzew Lipno, bezbarierowa, ze zjeżdżalnią na końcu.
• Povydří do schroniska Turnerova chata, dzika rzeka, głazy i ciepłe jedzenie na końcu.
• Zamek Kašperk, przygoda z rycerzami i widokiem z wieży.

A kiedy zacznie padać? Szumawa ma też program pod dachem. Wypróbuj Muzeum Szumawy w Sušicy albo w Kašperskich Horach, aquaworld i wellness w resortach nad Lipnem, centra edukacyjne parku narodowego z wybiegami zwierząt (wilki, rysie) przy Srní albo w Lesie Bawarskim, ewentualnie okoliczne huty szkła. Deszcz na Szumawie zresztą nie musi być przeszkodą, torfowiska i wodospady we mgle są jeszcze bardziej klimatyczne.

Dokąd dalej

• Góry Orlickie: 18 pomysłów na wycieczki
• Beskidy czeskie: co zobaczyć
• Najwyższe góry Słowacji

Najczęściej zadawane pytania