Jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech 2026: 15 najpiękniejszych

Aktualizacja 22.10.2026

Jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech to dla nas wciąż punkt odniesienia, z którym porównujemy wszystkie inne. Drezdeński Striezelmarkt pojawia się w kronikach już w 1434 roku, norymberski Christkindlesmarkt jest chyba najczęściej fotografowanym jarmarkiem świata, a w Rudawach adwent świętuje się z paradami górników, jakich nigdzie indziej w Europie nie zobaczycie. Dobra wiadomość dla Polaków: Görlitz leży tuż za mostem w Zgorzelcu, Budziszyn i Drezno są z Wrocławia w dwie–trzy godziny autem, a cała Saksonia to w praktyce sąsiedztwo Dolnego Śląska. Wybraliśmy 15 najpiękniejszych jarmarków bożonarodzeniowych w Niemczech, od przygranicznych miasteczek po Bawarię i Nadrenię. Przy każdym znajdziecie termin na 2026 rok (jeśli organizator już go ogłosił), to, czym się wyróżnia, odległość z Wrocławia i innych polskich miast oraz hotel na nocleg. A ponieważ prawie wszędzie warto zostać przynajmniej na jedną noc, zaczynamy od noclegów i planów na przedłużony weekend.

Jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech w skrócie

• Kiedy: najwcześniej startuje Kolonia (16.11.), Monachium, Ratyzbona, Rothenburg i Akwizgran otwierają się 20.11., a większość pozostałych w tygodniu przed pierwszą niedzielą adwentu, która w 2026 roku wypada 29.11. (Lipsk, Pirna i Freiberg 24.11., Drezno 25.11., Norymberga 27.11.). Większość kończy 22–24 grudnia, Pirna i niektóre jarmarki w dużych miastach działają także między świętami.
• Najsłynniejsze: Drezno, Norymberga, Ratyzbona, Lipsk, Monachium i Kolonia. Przegląd wszystkich 15 jarmarków znajdziecie niżej.
• Najbliżej polskiej granicy: Görlitz (po drugiej stronie Nysy, naprzeciwko Zgorzelca), Budziszyn, Drezno, Pirna i Miśnia, a dalej w Rudawach Freiberg, Seiffen i Annaberg-Buchholz.
• Wstęp: prawie wszędzie bezpłatny. Wyjątkiem jest zamkowy jarmark Thurn und Taxis w Ratyzbonie i niektóre jarmarki średniowieczne w weekendy.
• Waluta: euro, orientacyjnie 1 € ≈ 4,3 zł. Na kaucję za kubek i małe stragany miejcie gotówkę.
• Gdzie spać: najlepsze bazy to Drezno, Norymberga, Lipsk i Ratyzbona, a na górnicze święta Rudawy. Polecane hotele są zaraz niżej.
• Na jeden dzień: z Wrocławia i Jeleniej Góry Görlitz, Budziszyn albo Drezno, ze Zgorzelca praktycznie cała wschodnia Saksonia. Do Norymbergi, Ratyzbony, Monachium i dalej z Polski jedzie się sześć godzin i więcej, tam planujcie co najmniej dwie noce.

Gdzie spać na jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech

Niemieckie jarmarki rozbłyskują około wpół do piątej po południu, a zamykają się zwykle o 20:00 albo 21:00. Kto jedzie z Wrocławia do Drezna tam i z powrotem w jeden dzień, spędzi w samochodzie albo w pociągu ponad sześć godzin, a po zmroku, kiedy jest najpiękniej, będzie już zerkał na zegarek. Dlatego radzimy połączyć jarmark z przedłużonym weekendem i przenocować na miejscu. Wieczorem wracacie po grzańcu do hotelu pieszo, nie trzeba ustalać, kto prowadzi, a przede wszystkim możecie wybrać porę bez tłumów. W sobotę po południu po Altmarkt czy Hauptmarkt przesuwa się krokiem, za to piątkowy wieczór i niedzielne przedpołudnie są wyraźnie spokojniejsze.

Na bazę wybralibyśmy cztery miasta i jedne góry. Drezno jest z Polski najbliżej, ma najwięcej jarmarków i łatwo z niego dojechać do Pirny, Miśni i Budziszyna. Spać najlepiej na Starym Mieście w okolicy Altmarktu. Norymberga to idealna baza na Frankonię i Górny Palatynat (Ratyzbona, Bamberg, Rothenburg), nocujcie na Starym Mieście w obrębie murów albo przy dworcu głównym. Lipsk ma jeden z największych i najstarszych jarmarków w kraju i dobrze się sprawdza, jeśli jedziecie pociągiem. Ratyzbona to najlepszy wybór dla romantyków, którzy chcą zobaczyć jarmark na zamku. A Rudawy (Seiffen, Annaberg, Freiberg) są dla tych, którzy chcą zobaczyć parady górników i wiejski adwent. Poniższe hotele sprawdziliśmy na Bookingu (stan na październik 2026):

• Hotel Taschenbergpalais Kempinski, Drezno: pięciogwiazdkowy hotel w barokowym pałacu tuż obok Zamku Rezydencjalnego. Do Frauenkirche macie pięć minut pieszo, na Striezelmarkt kawałek dalej. Dla par, które chcą zrobić sobie adwent w prezencie. Plus: po remoncie w 2024 roku ma nowy basen i saunę.
• ibis budget Dresden City, Drezno: najtańsza rozsądna opcja w centrum. Hotel mieści się w galerii handlowej Altmarkt-Galerie, więc Striezelmarkt macie dosłownie za drzwiami. Dla tych, którym hotel potrzebny jest tylko do spania. Plus: na dworzec jest 12 minut pieszo, a tramwaj zatrzymuje się 50 metrów od wejścia.
• Hotel VICTORIA Nürnberg, Norymberga: czterogwiazdkowy hotel przy dziedzińcu rzemieślników Handwerkerhof, sto metrów od dworca głównego i pięćset metrów od Lorenzkirche, skąd Königstraße dojdziecie na Hauptmarkt. Dla tych, którzy przyjeżdżają pociągiem albo autobusem. Plus: kawiarnia z domowymi ciastami i ogrodem zimowym.
• Steigenberger Icon Grandhotel Handelshof, Lipsk: luksusowy hotel przy placyku Naschmarkt tuż za Starym Ratuszem, czyli dokładnie tam, gdzie stoi historyczny jarmark rzemieślników. Dla tych, którzy chcą mieć jarmark pod oknami. Plus: duże spa z saunami na dwóch piętrach i dźwiękoszczelne pokoje.
• Hotel Orphée Andreasstadel, Ratyzbona: stylowy hotel na wyspie między Dunajem a Regen w dzielnicy Stadtamhof, gdzie odbywa się też jarmark adwentowy w Spitalgarten. Przez Kamienny Most macie do katedry 600 metrów. Dla par, które chcą spokoju i widoku na Stare Miasto. Uwaga: restauracja należy do siostrzanego hotelu oddalonego o dziesięć minut pieszo.
• Panorama Berghotel Wettiner Höhe, Seiffen: górski hotel nad miejscowością z widokiem na Rudawy, do centrum Seiffen zejdziecie pieszo. Dla rodzin i dla tych, którzy chcą połączyć jarmark z wellness. Plus: sauna i łaźnia parowa są dla gości bezpłatne, do tego podgrzewany basen i kolacja w formie bufetu.

💡 Rezerwujcie z wyprzedzeniem, najlepiej z bezpłatnym anulowaniem. W Dreźnie, Norymberdze, a zwłaszcza w małym Seiffen adwentowe piątki i soboty wyprzedają się najszybciej, a w weekendy dużych parad górniczych wolnych pokoi w Rudawach jest niewiele. Więcej hoteli z aktualnymi cenami znajdziecie w ofercie noclegów w Dreźnie, Norymberdze, Lipsku i Ratyzbonie. Przy każdym jarmarku w przeglądzie niżej podajemy jeszcze jeden hotel w danym mieście. Jeśli jedziecie autem, zapytajcie wcześniej o parking: historyczne centra to strefy piesze, a za hotelowy garaż zwykle płaci się osobno.

Jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech na przedłużony weekend

Szczerze mówiąc: na część niemieckich jarmarków da się z Polski skoczyć na jeden dzień. Ze Zgorzelca do Görlitz przechodzicie pieszo przez most, z Wrocławia jesteście w nieco ponad dwie godziny w Görlitz, w dwie i pół w Budziszynie, a w trzy w Dreźnie albo Pirnie. Tylko że na samym jarmarku spędzicie wtedy kilka godzin, a wracać będziecie po ciemku, często po śliskiej autostradzie. Do Norymbergi, Ratyzbony, Monachium czy Kolonii jednodniowa wycieczka z Polski nie ma już sensu. Tak rozplanowalibyśmy trzy różne weekendy:

Saksonia nad Łabą: Drezno, Miśnia i Pirna (pt–nd)

• Piątek: z Wrocławia autostradą A4 przez Zgorzelec około trzech godzin, z Poznania i Szczecina mniej więcej trzy i pół–cztery. Zameldowanie w Dreźnie i po zmroku pierwsza runda po Striezelmarkcie i jarmarku przy Frauenkirche, zanim zacznie się sobotni ścisk.
• Sobota: rano podmiejską kolejką S1 do Miśni, gdzie ratusz zamienia się w ogromny kalendarz adwentowy, a do tego manufaktura porcelany albo zamek Albrechtsburg. Po południu z powrotem w Dreźnie. Kto przyjedzie w weekend 4–6 grudnia, zobaczy w sobotę 5.12. Stollenfest, czyli pochód z gigantycznym strucelem przez Stare Miasto.
• Niedziela: przed powrotem wypad do Pirny, gdzie Canalettomarkt działa w niedzielę 11:00–20:00 (z Drezna to 20 minut S-Bahnem albo kwadrans autem). Po zmroku na ratuszu wyświetlany jest pokaz świetlny. Z Pirny do Wrocławia jest około trzech godzin, a po drodze, tuż przy autostradzie, leży jeszcze Budziszyn.

Górnicze święta w Rudawach (18–20.12.2026)

• Piątek: z Wrocławia przez Zgorzelec, Drezno i Freiberg do Seiffen, około czterech godzin. Zameldowanie i wieczorny spacer po oświetlonej wiosce zabawek.
• Sobota: rano Muzeum Zabawek i warsztaty, w których toczy się figurki, po południu jarmark na Hauptstraße. Wieczorem 19.12. przez Seiffen przechodzi pochód z lampionami i Weihnachtsmannem.
• Niedziela: przejazd do Annabergu-Buchholz na wielką paradę górników (Große Bergparade), która 20.12.2026 o 13:30 przejdzie przez rynek z ponad tysiącem osób w mundurach górniczych. Powrót do Polski przez Chemnitz i Drezno, do Wrocławia to ponad cztery godziny. Kto woli pochód z pochodniami, niech wybierze weekend 4–6 grudnia i w sobotę 5.12. o 17:00 zajrzy do Freibergu, który leży zresztą po drodze z Polski.

Ratyzbona i Norymberga (pt–nd)

• Piątek: wyjazd wcześnie rano, z Wrocławia do Ratyzbony jest około sześciu godzin przez Drezno i Hof, z Katowic i Krakowa siedem–osiem przez Czechy. Wieczorem zamkowy jarmark Thurn und Taxis z ogniskami i lampionami, w piątek otwarty do 22:00.
• Sobota: rano Kamienny Most i Christkindlmarkt na Neupfarrplatz, potem około godziny pociągiem albo autem do Norymbergi. Po południu Hauptmarkt, jarmark miast partnerskich, z dziećmi Kinderweihnacht, wieczorem Feuerzangenbowle.
• Niedziela: rano zamek Kaiserburg i spokojny Hauptmarkt, zanim zejdą się tłumy. Kto ma więcej czasu, może zajrzeć jeszcze do średniowiecznego Rothenburga, ale do Polski wróci wtedy późno w nocy. Z Norymbergi do Wrocławia jest około sześciu godzin, więc lepiej dołożyć poniedziałek.

Dlaczego warto jechać na jarmark bożonarodzeniowy do Niemiec

Po pierwsze dla tradycji. Jarmarki bożonarodzeniowe to niemiecki wynalazek, a najstarsze z nich, w Budziszynie, Dreźnie czy Lipsku, pojawiają się w kronikach już w XIV i XV wieku. Mnóstwo rzeczy, które dziś znacie z jarmarków we Wrocławiu, Krakowie czy Gdańsku, przyszło właśnie stąd: grzaniec w kubku na kaucję, pierniki, świąteczne piramidy, a nawet wieniec adwentowy. Po drugie dla różnorodności. Norymberga to pierniki i Christkind, Ratyzbona zamek z ogniskami, Rudawy górnicy i drewniane zabawki, Görlitz śląskie święta tuż przy polskiej granicy, a Kolonia pokazuje, jak wygląda kilka dużych jarmarków w jednym mieście.

Po trzecie dlatego, że to blisko. Z Wrocławia do Drezna jest bliżej niż do Warszawy, a Görlitz i Budziszyn to dla Dolnego Śląska wypad na popołudnie. Kto jeździ na jarmarki co roku, ma w Niemczech cele na dziesięć lat do przodu i wciąż nie zobaczy Bambergu, Erfurtu ani Akwizgranu.

Jak dojechać z Polski na jarmarki w Niemczech

Pociągiem. Z Wrocławia jeżdżą pociągi regionalne przez Węgliniec do Zgorzelca i Görlitz, a część kursów jedzie dalej do Drezna. Na innych trzeba się przesiąść w Görlitz na saski pociąg do Budziszyna i Drezna. Z Drezna podmiejską S-Bahn dojedziecie w 20 minut do Pirny, a linią S1 do Miśni. Z Warszawy i Poznania kursują bezpośrednie pociągi EuroCity do Berlina, skąd ICE dowiozą was do Lipska, Norymbergi czy Monachium. Z Katowic i Krakowa do Bawarii nie ma wygodnego połączenia, zwykle z przesiadką w Pradze albo we Wrocławiu i Dreźnie. Konkretne połączenia sprawdźcie na intercity.pl i bahn.de, od 13.12.2026 obowiązuje nowy rozkład jazdy.

Autobusem. FlixBus łączy największe polskie miasta z Dreznem, Lipskiem, Berlinem, a często także z Norymbergą i Monachium. Kupiony z wyprzedzeniem bilet bywa najtańszą opcją, aktualne kursy i ceny znajdziecie na flixbus.pl. Do Rudaw i mniejszych miejscowości, takich jak Seiffen czy Annaberg, transportem publicznym wygodnie nie dojedziecie, tam opłaca się samochód.

Autem. Niemieckie autostrady są dla samochodów osobowych bezpłatne, a autostrada A4 z Wrocławia do Zgorzelca również. Z Krakowa płacicie za odcinek A4 Kraków–Katowice. Jadąc z Górnego Śląska albo Małopolski do Bawarii, najkrócej jest przez Czechy, a tam potrzebujecie elektronicznej winiety (kupicie ją na edalnice.cz). Niektóre duże miasta mają strefę niskiej emisji (Umweltzone), do której wjedziecie tylko z zieloną plakietką (Umweltplakette) za szybą, także na polskich numerach. Dotyczy to na przykład Monachium, Kolonii i Berlina. Drezno i Norymberga strefy nie mają, Ratyzbona tak. Plakietkę zamówcie z wyprzedzeniem, na granicy jej nie kupicie. W Rudawach liczcie się ze śniegiem, a w Niemczech z obowiązkiem jazdy na oponach zimowych w zimowych warunkach. W miastach parkujcie w garażach albo na parkingach P+R i do centrum jedźcie tramwajem, historyczne centra są w adwencie zakorkowane.

Pieniądze i płatności

W Niemczech płaci się w euro, orientacyjnie 1 € ≈ 4,3 zł. Na dużych jarmarkach coraz więcej straganów przyjmuje karty, ale mniejsi rzemieślnicy i jarmarki w Rudawach często biorą tylko gotówkę, a kaucję za kubek (Pfand) zwykle płaci się gotówką. Miejcie przy sobie co najmniej 50 € (około 215 zł) w drobnych. Płacąc kartą, zawsze wybierajcie rozliczenie w euro, nie w złotych, bo przelicznik sprzedawcy jest zwykle gorszy niż kurs waszego banku.

Kiedy są jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech 2026

Niemieckie jarmarki nie zaczynają się jednocześnie. Kolonia otwiera się już 16 listopada, Monachium, Ratyzbona, Rothenburg i Akwizgran cztery dni później, a większość saskich jarmarków w tygodniu przed pierwszą niedzielą adwentu. Uwaga na niedzielę 22.11.2026: to Totensonntag, protestanckie święto zmarłych, i wiele jarmarków w Bawarii i Nadrenii jest tego dnia zamkniętych. Zestawienie według tego, co organizatorzy ogłosili do 14.10.2026:

Godziny otwarcia straganów

Duże jarmarki miejskie działają mniej więcej od 10:00 albo 11:00 do 20:00–21:00, w piątki i soboty często do 22:00. Małe jarmarki w Rudawach zamykają się wcześniej: Seiffen w dni powszednie już o 17:00, Annaberg o 19:00. W Wigilię działają tylko te jarmarki, które trwają do 24.12., i to wyłącznie przed południem (Drezno, Norymberga i Monachium do 14:00). Zamkowy jarmark w Ratyzbonie otwiera się w dni powszednie dopiero o 15:00, a Görlitz od poniedziałku do piątku o 14:00. Dokładne godziny podajemy przy poszczególnych jarmarkach niżej, a tam, gdzie organizator jeszcze ich nie ogłosił, uzupełnimy je.

Otwarcie jarmarków i zapalenie choinek 2026

W Niemczech choinkę zapala się podczas uroczystego otwarcia jarmarku, zwykle pod wieczór pierwszego dnia. Potwierdzone terminy na 2026 rok: Freiberg 24.11. o 15:00 z bajkowym pochodem, Pirna 24.11. o 16:30, Lipsk 24.11. o 17:00 na Marktplatz, Drezno 25.11. po południu (Striezelmarkt otwiera się o 16:00), Norymberga w piątek 27.11. o 17:30 prologiem Christkinda z balkonu Frauenkirche i monachijski jarmark średniowieczny na Wittelsbacherplatz 20.11. o 18:00. Na monachijskim Marienplatz choinka rozbłyśnie 20.11. o 17:00, Kolonia otwiera stragany już 16.11., ale uroczyste otwarcie odbędzie się dopiero we wtorek 17.11. o 19:00, a Annaberg i Rothenburg otwierają się uroczyście w piątek 27.11. o 17:00 (w Rothenburgu jarmark działa wtedy już od 20.11.). Godzin otwarcia w Pasawie, Budziszynie i Görlitz jeszcze nie ogłoszono, uzupełnimy je tutaj, gdy tylko się pojawią.

15 najpiękniejszych jarmarków bożonarodzeniowych w Niemczech

Kolejność nie jest rankingiem jakości, tylko połączeniem atmosfery, tradycji i dostępności. Na górze są więc Saksonia i Bawaria, a Kolonia na samym końcu. Dla Polaków najbliżej leżą jarmarki saskie, od Görlitz po Rudawy, przy każdym podajemy odległość z Wrocławia i innych miast. O miastach, którym poświęciliśmy osobne artykuły, piszemy tu tylko najważniejsze i odsyłamy dalej.

1. Drezno (Dresden): najstarszy Striezelmarkt i gigantyczna piramida

Gdzie i kiedy: Striezelmarkt na Altmarkt, 25.11.–24.12.2026. Pierwszego dnia 16:00–21:00, potem codziennie 10:00–21:00, w Wigilię 10:00–14:00 (oficjalna strona). Kolejne jarmarki są na Neumarkt przy Frauenkirche, w Stallhof, na Prager Straße i po drugiej stronie rzeki na Hauptstraße.

Czym się wyróżnia: w tym roku odbywa się już 592. edycja, ponad 200 straganów otacza największą na świecie rudawską piramidę schodkową (14,61 metra), a ze straganów pachnie prawdziwy drezdeński strucel (Stollen). W sobotę 5.12.2026 jest Stollenfest: około jedenastej przez Stare Miasto przechodzi pochód z gigantycznym strucelem, który po południu się kroi. Dla nas to pewniak, na który można jechać nawet za pierwszym razem: duży, piękny i z Wrocławia tylko trzy godziny drogi.

Dojazd: z Wrocławia około 270 km (autem około trzech godzin), ze Zgorzelca 115 km, z Poznania około 400 km, ze Szczecina około 340 km, z Katowic około 450 km, a z Krakowa około 525 km.

Gdzie przenocować: Motel One Dresden am Zwinger, designerski hotel w rozsądnych cenach w historycznym centrum, dźwiękoszczelne pokoje i całodobowy bar. Terminy wszystkich jarmarków, parkingi i zimowe wskazówki znajdziecie w artykule jarmark bożonarodzeniowy w Dreźnie.

2. Norymberga (Nürnberg): Christkind, pierniki i kiełbaski

Gdzie i kiedy: Christkindlesmarkt na Hauptmarkt, 27.11.–24.12.2026, codziennie 10:00–21:00, w Wigilię 10:00–14:00. Otwarcie w piątek 27.11. o 17:30 (oficjalna strona). Obok działa jarmark miast partnerskich i dziecięcy Kinderweihnacht na Hans-Sachs-Platz.

Czym się wyróżnia: do 180 straganów z czerwono-białymi płóciennymi daszkami, Christkind w biało-złotej sukni, które otwiera jarmark prologiem z balkonu Frauenkirche, a do tego norymberskie pierniki Lebkuchen i małe kiełbaski Nürnberger Rostbratwurst, po trzy w bułce. Pierwsze pisemne wzmianki o jarmarku pochodzą z XVII wieku, a co roku przyjeżdża tu ponad dwa miliony ludzi. Dla rodzin z dziećmi to najlepszy duży jarmark w Niemczech.

Dojazd: z Wrocławia około 575 km (autem około sześciu godzin przez Drezno i Hof), z Poznania około 675 km, z Katowic około 750 km, z Krakowa ponad 830 km. Z Polski to cel na co najmniej dwie noce.

Gdzie przenocować: Hotel Agneshof Nürnberg, trzygwiazdkowy hotel w cichej bocznej uliczce Starego Miasta, na Hauptmarkt jest pięć minut pieszo, a z niektórych pokoi widać zamek. Więcej o programie i zimowej Norymberdze w artykule jarmark bożonarodzeniowy w Norymberdze.

3. Ratyzbona (Regensburg): zamkowy jarmark z ogniskami i lampionami

Gdzie i kiedy: Romantischer Weihnachtsmarkt na zamku Thurn und Taxis 20.11.–23.12.2026 (22.11. zamknięty), pn–czw 15:00–21:00, pt 15:00–22:00, sob 14:00–22:00, nd 14:00–21:00. Bilet dla dorosłych 6,50–13,50 € w zależności od dnia (około 28–58 zł), dzieci do 6 lat bezpłatnie (strona organizatora). Miejski Christkindlmarkt na Neupfarrplatz działa 23.11.–23.12.2026 i wstęp jest wolny. Do tego rzemieślniczy jarmark Lucrezia i jarmark w Spitalgarten za Kamiennym Mostem.

Czym się wyróżnia: na dziedzińcach książęcego zamku płoną ogniska, kowale i kapelusznicy pracują na oczach gości, a między straganami je się zupę w chlebie i pieczeń z dzika. Jak na płatny wstęp, to jarmark, który zapamiętacie. A wpisane na listę UNESCO Stare Miasto samo w sobie jest powodem, żeby przyjechać. Ratyzbona dobrze łączy się z Norymbergą w jeden weekend, bo dzieli je mniej więcej godzina drogi.

Dojazd: z Wrocławia około 605 km (autem około sześciu godzin przez Drezno i Hof), z Katowic około 720 km i z Krakowa około 800 km przez Czechy (z czeską e-winietą), z Poznania około 730 km.

Gdzie przenocować: Hotel Goliath am Dom, pięciogwiazdkowy hotel tuż obok katedry i Kamiennego Mostu, z sauną. Wszystkie jarmarki, godziny otwarcia i zimowe wskazówki są w artykule jarmark bożonarodzeniowy w Ratyzbonie.

4. Seiffen: wioska zabawek w Rudawach

Gdzie i kiedy: Hauptstraße i okolice kościoła w Kurort Seiffen, 27.11.–20.12.2026, pn–pt 11:00–17:00, sob 10:00–20:00, nd 11:00–18:00. Wielka parada górników w sobotę 12.12., pochód świetlny 5.12. i pochód z lampionami 19.12.

Czym się wyróżnia: w Seiffen powstają dziadki do orzechów, dymiące ludziki i piramidy, które potem widzicie na wszystkich jarmarkach w Niemczech. Tutaj kupicie je prosto od wytwórców, w warsztatach możecie popatrzeć, jak się je toczy, a wieczorem w każdym oknie świeci świecznik w kształcie łuku (Schwibbogen). Jarmark jest mały, ale cała wieś to jedna wielka świąteczna wystawa. Najpiękniej jest po zmroku, tyle że w dni powszednie stragany zamykają się już o piątej.

Dojazd: z Wrocławia około 350 km i nieco ponad cztery godziny przez Zgorzelec, Drezno i Freiberg, ze Zgorzelca około dwóch i pół godziny, z Poznania około 485 km, z Katowic około 530 km. Zimą liczcie się ze śniegiem na ostatnim, górskim odcinku drogi.

Gdzie przenocować: Hotel Erbgericht Buntes Haus, hotel z pięćsetletnią historią tuż obok kościoła, stragany macie za drzwiami, a do muzeum zabawek dojdziecie pieszo. Szczegóły w artykule jarmark bożonarodzeniowy w Seiffen.

5. Pirna: Canalettomarkt u wrót Szwajcarii Saksońskiej

Gdzie i kiedy: Marktplatz wokół ratusza, 24.11.–23.12.2026 i ponownie 27–30.12. (24–26.12. zamknięty). Pn–czw 11:00–19:00, pt–sob 11:00–21:00, nd 11:00–20:00, otwarcie 24.11. o 16:30 (oficjalna strona).

Czym się wyróżnia: jarmark nosi imię malarza Canaletta (Bernarda Bellotta), który malował Pirnę w XVIII wieku, a rynek wygląda wciąż niemal tak samo jak na jego obrazach. Polakom nazwisko jest dobrze znane, bo ten sam Bernardo Bellotto spędził potem lata w Warszawie i to jego weduty posłużyły przy odbudowie warszawskiej Starówki. Wieczorem na ratusz rzucany jest pokaz świetlny, choinka ma dziesięć tysięcy diod LED, a jako jeden z niewielu saskich jarmarków Canalettomarkt działa też między świętami. Świetny przystanek w drodze do Drezna albo z powrotem.

Dojazd: z Wrocławia około 270 km (autem nieco ponad trzy godziny), ze Zgorzelca około 115 km. Z Drezna to 20 minut S-Bahnem.

Gdzie przenocować: Pirnscher Hof, mały hotel garni w Pirnie, skąd do twierdzy Königstein macie 11 km, a do Parku Narodowego Szwajcaria Saksońska 14 km. Więcej w artykule jarmark bożonarodzeniowy w Pirnie.

6. Lipsk (Leipzig): fińska wioska i historyczny Naschmarkt

Gdzie i kiedy: Markt, Augustusplatz, Naschmarkt, Nikolaikirchhof i ulice pomiędzy nimi, 24.11.–23.12.2026. Nd–czw 11:00–21:00, pt–sob 11:00–22:00, 22 i 23.12. do 20:00 (23.12. już tylko na Markt). Otwarcie 24.11. o 17:00 (Leipzig Travel).

Czym się wyróżnia: około 300 straganów i historia sięgająca 1458 roku, Lipsk mówi o sobie, że ma drugi najstarszy jarmark bożonarodzeniowy w Niemczech. Każdy plac ma inny nastrój: na Naschmarkt jest historyczny jarmark z rzemieślnikami, na Augustusplatz fińska i południowotyrolska wioska, bajkowy las i diabelski młyn. Kto jedzie pociągiem i chce dużego miasta z jarmarkiem na każdym rogu, będzie tu zadowolony.

Dojazd: z Wrocławia około 375 km (autem około czterech godzin), ze Szczecina około 365 km, z Poznania około 425 km przez Berlin, z Katowic około 550 km. Pociągiem przez Drezno albo Berlin.

Gdzie przenocować: Motel One Leipzig-Nikolaikirche, designerski hotel dokładnie naprzeciwko kościoła św. Mikołaja, na dworzec główny macie pięć minut pieszo.

7. Miśnia (Meißen): ratusz jako kalendarz adwentowy

Gdzie i kiedy: Meißner Weihnacht na rynku Markt, 23.11.–24.12.2026 według miasta Miśnia. Godzin otwarcia i programu na 2026 rok organizator jeszcze nie ogłosił, uzupełnimy je tutaj, gdy tylko się pojawią.

Czym się wyróżnia: kameralny jarmark z mniej więcej czterdziestoma straganami pod zamkiem Albrechtsburg. Ratusz zmienia się w adwencie w ogromny kalendarz adwentowy, od 1 do 24 grudnia każdego dnia otwiera się jedno okno z programem na scenie. Z wieży kościoła Frauenkirche gra kurant z miśnieńskiej porcelany, a cała Miśnia to dobre połączenie jarmarku, manufaktury porcelany i zamku na jedno popołudnie z Drezna.

Dojazd: z Wrocławia około 285 km (autem nieco ponad trzy godziny), ze Zgorzelca około 125 km, z Drezna podmiejską kolejką S1 około 40 minut.

Gdzie przenocować: Hotel Goldener Löwe, hotel w kamienicy z XVII wieku, minutę spacerem od rynku, z restauracją z kominkiem i regionalnymi winami.

8. Budziszyn (Bautzen): Wenzelsmarkt z tradycją od 1384 roku

Gdzie i kiedy: 643. Wenzelsmarkt od Hauptmarkt przez Reichenstraße do Kornmarkt, 27.11.–22.12.2026. Nd–śr 11:00–20:00, czw 11:00–20:00 (niektóre stragany do 21:00), pt–sob 11:00–21:00 (niektóre do 22:00). Programu jeszcze nie ogłoszono, uzupełnimy go (strona jarmarku, także po polsku).

Czym się wyróżnia: jarmark nosi imię czeskiego króla Wacława IV, który w 1384 roku nadał Budziszynowi prawo targowe, i według organizatorów to najstarszy jarmark bożonarodzeniowy w Niemczech poświadczony w kronice. Około osiemdziesięciu straganów, a każdego dnia Weihnachtsmann razem z dziećmi otwiera okienko kalendarza adwentowego. Budziszyn jest też centrum Łużyczan, zachodniosłowiańskiej mniejszości, więc wszędzie zobaczycie dwujęzyczne napisy, także na bramie jarmarku. Sporo słów w ich języku zrozumiecie bez słownika.

Dojazd: z Wrocławia około 210 km i dwie i pół godziny autostradą A4, ze Zgorzelca 50 km, czyli około 40 minut, z Jeleniej Góry około dwóch godzin. To najlepszy jarmark na jednodniową wycieczkę z Dolnego Śląska zaraz po Görlitz.

Gdzie przenocować: Hotel Goldener Adler, czterogwiazdkowy hotel w centrum z widokiem na miasto i bezpłatnym parkingiem.

9. Görlitz: śląski jarmark tuż przy polskiej granicy

Gdzie i kiedy: Schlesischer Christkindelmarkt na Untermarkt i w okolicznych uliczkach, 4–20.12.2026. Pn–czw 14:00–20:00, pt 14:00–21:00, sob 11:00–21:00, nd 11:00–20:00. W weekend 11–13.12. jarmark rozszerza się na most do Zgorzelca (strona jarmarku). Lodowisko jest czynne od 20.11.2026 do 3.01.2027.

Czym się wyróżnia: Görlitz przetrwał wojnę prawie bez zniszczeń, a jego Stare Miasto służy za scenografię hollywoodzkich filmów. Jarmark między renesansowymi kamienicami ma śląskie specjały, żywą szopkę i Betlejemski Dziedziniec z piekarnią i stajenką, dwa razy wygrał test jarmarków bożonarodzeniowych telewizji MDR. Ze wszystkich jarmarków w przeglądzie zaczyna się najpóźniej, dopiero 4 grudnia, więc dobrze pasuje na drugi albo trzeci weekend adwentu. Dla mieszkańców Zgorzelca to po prostu spacer przez most, a w weekend 11–13 grudnia jarmark sam przychodzi na polską stronę.

Dojazd: ze Zgorzelca pieszo przez most na Nysie, z Wrocławia około 170 km i dwóch godzin, z Jeleniej Góry około 70 km, z Poznania około 275 km, z Katowic około 345 km. Z Wrocławia dojedziecie też pociągiem do Zgorzelca albo Görlitz.

Gdzie przenocować: Hotel Börse, hotel z widokiem na miasto na Starym Mieście przy Untermarkt, 200 metrów od kościoła św. Piotra i Pawła.

10. Annaberg-Buchholz: tysiąc górników w czwartą niedzielę adwentu

Gdzie i kiedy: pochyły rynek Markt pod kościołem św. Anny, 27.11.–23.12.2026, nd–czw 10:00–19:00, pt–sob 10:00–20:00. Große Bergparade w niedzielę 20.12.2026 o 13:30 (strona jarmarku). Otwarcie odbędzie się w piątek 27.11. o 17:00: postacie z rzeźbionej piramidy na rynku ożywają, schodzą z cokołu, a piramida po raz pierwszy rusza. W niedzielę 29.11. o 13:00 na scenie kroi się wyjątkowo długi maślany stollen (program 2026).

Czym się wyróżnia: w czwartą niedzielę adwentu przez miasto przechodzi ponad tysiąc osób w historycznych mundurach górniczych z orkiestrami, a pochód kończy się koncertem przed kościołem św. Anny. Kto zna Barbórkę na Śląsku, poczuje się tu trochę jak u siebie, tylko w świątecznym wydaniu. Nad straganami w stylu rudawskich chat kręci się piramida wysoka na 10,5 metra, a w kościele Mariackim stoi górnicza szopka. Jeśli chcecie zobaczyć, jak święta obchodzi się w górniczym regionie, to najmocniejsze przeżycie w całym zestawieniu.

Dojazd: z Wrocławia około 390 km i nieco ponad cztery godziny przez Drezno i Chemnitz, ze Zgorzelca około 230 km, z Poznania około 520 km, z Katowic około 565 km.

Gdzie przenocować: Hotel Wilder Mann Annaberg-Buchholz, tradycyjny hotel w jednym z najstarszych domów miasta, przy samym rynku. Sąsiednia restauracja słynie z rudawskiego talerza z dziewięciu dań (Neinerlaa).

11. Freiberg: górniczy pochód z pochodniami

Gdzie i kiedy: 35. Christmarkt na Obermarkt, 24.11.–22.12.2026, pn–czw 10:00–20:00, pt–sob 10:00–22:00, nd 10:30–20:00. Otwarcie 24.11. o 15:00, Stollenfest w niedzielę 29.11. o 12:00 i górniczy pochód z pochodniami w sobotę 5.12.2026 o 17:00 (strona jarmarku).

Czym się wyróżnia: Freiberg to srebrne miasto z ponad ośmiusetletnią tradycją górniczą i na jarmarku to widać. Wieczorny pochód górników z pochodniami przez rynek to zupełnie inne przeżycie niż dzienne parady gdzie indziej, a 13.12. obchodzi się tu jeszcze święto górników. Jarmark jest o wiele mniejszy i spokojniejszy niż drezdeński, co może być zaletą.

Dojazd: z Wrocławia około 315 km, autem około trzech i pół godziny, ze Zgorzelca około 155 km. Z Drezna pociągiem mniej więcej pół godziny. Freiberg leży po drodze z Polski do Seiffen i Annabergu.

Gdzie przenocować: Hotel Am Obermarkt, hotel w historycznym centrum, pięć minut pieszo od katedry i trzy minuty od zamku Freudenstein z kolekcją minerałów.

12. Pasawa (Passau): jarmark pod największymi organami świata

Gdzie i kiedy: Domplatz przed katedrą św. Szczepana, 24.11.–22.12.2026, pn–czw 10:00–20:00, pt–sob 10:00–21:00, nd 11:00–20:00 (strona jarmarku). Program na scenie jest już dostępny (program), ale godziny uroczystego otwarcia jeszcze nie ogłoszono, uzupełnimy ją.

Czym się wyróżnia: jarmark organizuje miasto i wybiera wystawców według jakości towaru, więc tanich bibelotów prawie tu nie znajdziecie. Od środy do soboty o 12:00 w katedrze odbywają się koncerty na największych organach katedralnych na świecie. Spróbujcie Sengzelten, cienkiego płaskiego chleba z pieca, a po jarmarku przejdźcie się do miejsca, gdzie łączą się trzy rzeki. Pasawa leży przy granicy z Austrią, więc dobrze łączy się z wyjazdem do Salzburga albo Linzu.

Dojazd: z Wrocławia około 505 km i blisko siedmiu godzin, z Katowic około 600 km, z Krakowa około 680 km (w obu przypadkach przez Czechy, z czeską e-winietą). Bezpośredniego pociągu z Polski nie ma.

Gdzie przenocować: Hotel Wilder Mann, historyczny hotel w tym samym budynku co Muzeum Szkła, z widokiem na Dunaj i śniadaniem w sali z widokiem na katedrę. Można tu spać nawet w oryginalnym łożu weselnym Ludwika II Bawarskiego.

13. Monachium (München): Marienplatz, szopki i diabły

Gdzie i kiedy: Christkindlmarkt na Marienplatz i Rindermarkt, 20.11.–24.12.2026 (22.11. zamknięty), pn–sob 10:00–21:00, nd 10:00–20:00, w Wigilię 10:00–14:00 (oficjalna strona). W tym samym terminie działa Kripperlmarkt przy kościele św. Piotra, jarmark średniowieczny na Wittelsbacherplatz do 23.12. i festiwal Tollwood na Theresienwiese 24.11.–23.12.

Czym się wyróżnia: 137 straganów przed neogotyckim ratuszem, z którego balkonu od niedzieli do czwartku gra muzyka adwentowa. Na Kripperlmarkt szopki sprzedaje się od 1757 roku i według miasta to największy jarmark tego rodzaju w Niemczech. W niedzielę 13.12.2026 przez centrum przejdzie Krampuslauf, w którym bierze udział około trzystu alpejskich diabłów. A kto ma już dość jarmarków z kiełbaskami, niech zajrzy na Tollwood z ekologicznym jedzeniem i namiotami artystycznymi.

Dojazd: z Wrocławia około 725 km (autem około siedmiu i pół godziny), z Katowic około 760 km i z Krakowa około 840 km przez Czechy, z Warszawy ponad 1100 km. Z Warszawy i Poznania wygodniej pociągiem przez Berlin albo samolotem. Monachium ma strefę niskiej emisji, auto zostawcie w garażu albo na P+R.

Gdzie przenocować: Hotel Torbräu, rodzinny czterogwiazdkowy hotel przy bramie Isartor, na Marienplatz jest pięć minut pieszo.

14. Rothenburg ob der Tauber: Reiterlesmarkt w obrębie murów

Gdzie i kiedy: Marktplatz, Grüner Markt, Kirchplatz i dziedziniec ratusza, 20.11.–23.12.2026 (22.11. zamknięty), nd–czw 11:00–19:00, pt–sob 11:00–20:00 (miasto Rothenburg). Uroczyste otwarcie odbędzie się dopiero w piątek 27.11. o 17:00: na Marktplatz wjeżdża konno Reiterle, a po przemówieniu burmistrza rozbłyska wielka choinka (program 2026).

Czym się wyróżnia: Rothenburg to średniowieczne miasto w całości otoczone murami, które w adwencie wygląda jak dekoracja z baśni. Jarmark ma tylko 61 straganów, ale na otwarcie przyjeżdża konno postać Reiterle, a co wieczór na ratuszu otwiera się okno adwentowe. Kubek z rocznika 2026 wyprodukowano w limitowanej serii. Poza jarmarkiem warto przejść się po murach i zajrzeć do całorocznego Muzeum Bożego Narodzenia.

Dojazd: z Wrocławia około 665 km, prawie siedem godzin, z Poznania około 765 km, z Norymbergi mniej więcej godzina autem. Idealny jako wycieczka z bazy w Norymberdze.

Gdzie przenocować: Hotel Eisenhut, hotel w centrum Starego Miasta z ogrodem, tarasem i restauracją z kuchnią niemiecką i francuską.

15. Kolonia (Köln): jarmark pod katedrą i anioły na Neumarkt

Gdzie i kiedy: jarmark przy katedrze na Roncalliplatz 16.11.–23.12.2026 (22.11. zamknięty), nd–śr 11:00–21:00, czw–pt 11:00–22:00, sob 10:00–22:00 (strona jarmarku). Heinzels Wintermärchen na Starym Mieście na Alter Markt do 23.12., a na Heumarkt aż do 10.01.2027, Markt der Engel na Neumarkt 16.11.–23.12.

Czym się wyróżnia: około 130 straganów pod gotycką katedrą, 25-metrowa choinka i świetlny namiot z mniej więcej pięćdziesięcioma tysiącami diod LED, a według organizatora przychodzi tu co roku około czterech milionów ludzi. Na Starym Mieście jest jarmark z krasnalami Heinzelmännchen i lodowiskiem, na Neumarkt między straganami przechadzają się anioły. Z Polski to daleko, ale kto połączy jarmarki z weekendem w Nadrenii, nie pożałuje.

Dojazd: z Poznania około 810 km, z Wrocławia około 835 km, autem osiem godzin i więcej, z Katowic i Warszawy ponad 1000 km. Liczcie się z co najmniej dwiema nocami, z dalszych części Polski rozważcie samolot. Kolonia ma strefę niskiej emisji.

Gdzie przenocować: Hotel Mondial am Dom Cologne MGallery, hotel z wellness kilka kroków od katedry, z restauracji jest widok na katedrę.

A dokąd dalej, jeśli piętnaście jarmarków to za mało? Berlin, ze Szczecina niecałe dwie godziny i z Poznania trzy, ma dziesiątki jarmarków. Najbardziej elegancki jest WeihnachtsZauber na Gendarmenmarkt (23.11.–31.12.2026, wstęp 2 €, dzieci do 12 lat oraz w dni powszednie 11:00–14:00 bezpłatnie), a najbardziej romantyczny jarmark przed pałacem Charlottenburg (23.11.–27.12., bezpłatnie). Bamberg otwiera się 24.11. i kusi szopkami rozstawionymi po całym Starym Mieście, Erfurt ma na Domplatz największy jarmark w Turyngii (24.11.–22.12.), a Akwizgran (20.11.–23.12.) pierniki Printen i od tego roku pieczęć Excellent European Christmas Market. Z Dolnego Śląska blisko jest też do Żytawy, a z Rudaw do Marienbergu i Chemnitz, terminy tych jarmarków uzupełnimy.

Czego spróbować na niemieckich jarmarkach

• Glühwein: grzane wino, czerwone i białe, w Norymberdze i Ratyzbonie często także jagodowe (Heidelbeerglühwein). Orientacyjnie 4–5 € (około 17–22 zł) plus kaucja za kubek.
• Feuerzangenbowle: grzaniec, nad którym płonie głowa cukru polana rumem. Na jarmarku patrzycie, jak cukier skapuje do kotła, a w kubku dostajecie coś słodkiego i dość mocnego.
• Dresdner Christstollen: drezdeński strucel z rodzynkami, migdałami i kandyzowanymi owocami, prawdziwy poznacie po złotej pieczęci. Razem z Pulsnitzer Pfefferkuchen, piernikiem z pobliskiego Pulsnitz, to najlepszy prezent z Saksonii.
• Nürnberger Lebkuchen i Rostbratwurst: miękkie norymberskie pierniki na opłatku i małe kiełbaski, które sprzedaje się po trzy w bułce (Drei im Weggla).
• Bratwurst i półmetrowa kiełbasa: klasyka wszystkich jarmarków, kiełbaska w bułce kosztuje orientacyjnie 5–7 € (22–30 zł).
• Gebrannte Mandeln i pieczone kasztany: prażone migdały w karmelu, którymi pachnie każdy jarmark, i kasztany w papierowym rożku, orientacyjnie około 3–5 €.
• Kartoffelpuffer i Reibekuchen: placki ziemniaczane z musem jabłkowym, w Kolonii i Akwizgranie do tego pierniki Printen.
• Glögi i kiełbaski z łosia: w fińskiej wiosce w Lipsku, dla tych, którzy na grzańca nie mogą już patrzeć.

Grzaniec w Niemczech prawie wszędzie nalewa się do ceramicznych kubków z kaucją (Pfand), orientacyjnie 3–5 € (13–22 zł). Kubek możecie oddać i odzyskać kaucję albo zatrzymać go na pamiątkę. Każdy jarmark, a w Ratyzbonie nawet każdy jarmark w mieście, ma własny kubek, więc oddawajcie go tam, gdzie go dostaliście. Dokładnych cen na sezon 2026 jarmarki jeszcze nie ogłosiły, podane kwoty traktujcie jako orientacyjne.

Historia jarmarków bożonarodzeniowych w Niemczech w pigułce

Jarmarki bożonarodzeniowe wyrosły ze średniowiecznych zimowych targów, na których ludzie zaopatrywali się w mięso, świece i ciepłe ubrania na zimę. W Budziszynie król Wacław IV nadał miastu prawo targowe w 1384 roku, drezdeński Striezelmarkt pojawia się w źródłach po raz pierwszy w 1434 roku, a nazwę wziął od striezla, jak wtedy nazywano strucel. Jarmark w Lipsku jest udokumentowany od 1458 roku, a norymberski Christkindlesmarkt w źródłach pisanych od XVII wieku.

Postać Christkinda, którą dziś zna każde dziecko w południowych Niemczech, wiąże się z reformacją. Marcin Luter chciał odciągnąć uwagę od kultu świętego Mikołaja, a prezenty miał odtąd przynosić „święty Chrystus”. Paradoksalnie Christkind utrzymał się głównie w regionach katolickich, natomiast na protestanckiej północy prezenty przynosi Weihnachtsmann. W XIX wieku na jarmarkach pojawiły się choinki na placach, a w Hamburgu w 1839 roku powstał wieniec adwentowy. Rudawy dodały własne tradycje: górnicy, którzy zimą całymi dniami nie widzieli słońca, rzeźbili piramidy, dziadki do orzechów i świeczniki w kształcie łuku, naśladujące wylot sztolni. Dziś pełno ich na każdym jarmarku od Drezna po Kolonię.

Gdzie się rozgrzać po jarmarku

Po dwóch godzinach na bruku przyda się ciepło i krzesło. Kilka sprawdzonych adresów tuż przy jarmarkach:

• Café Kreutzkamm, Drezno (Altmarkt 25): cukiernia, która piecze od 1825 roku, tuż przy Striezelmarkcie. Na kawę i kawałek strucla na siedząco.
• Pulverturm, Drezno (An der Frauenkirche 12): restauracja w stylu epoki Augusta Mocnego, elektora saskiego i króla Polski, tuż przy Frauenkirche, kiedy po grzańcu chcecie porządnie zjeść.
• Historische Bratwurstküche Zum Gulden Stern, Norymberga (Zirkelschmiedsgasse 26): stara kuchnia, w której kiełbaski piecze się nad drewnem bukowym.
• Bratwursthäusle, Norymberga (Rathausplatz 1): tuż obok jarmarku miast partnerskich przy kościele św. Sebalda.
• Historische Wurstkuchl, Ratyzbona: mała jadłodajnia przy Kamiennym Moście, która mówi o sobie, że jest najstarszą kiełbaskarnią na świecie. Kiełbaski z węgla drzewnego ze słodką musztardą.
• Café Prinzess, Ratyzbona: kawiarnia przy Starym Ratuszu, która powołuje się na rok 1686 jako pierwsza kawiarnia w Niemczech. Ręcznie robione pralinki.
• Auerbachs Keller, Lipsk (Grimmaische Straße 2–4, w pasażu Mädlerpassage): historyczna piwnica, którą rozsławił Goethe w „Fauście”, kilka kroków od Marktu.
• Buntes Haus, Seiffen (Hauptstraße 94): tradycyjna gospoda przy kościele z kuchnią rudawską, zimą ma przed domem własny stragan z grzańcem.

W adwentowe weekendy restauracje w centrach są wieczorem pełne, na kolację w większym gronie zarezerwowalibyśmy stolik wcześniej.

Na co uważać

• Soboty i duże wydarzenia. W adwentowe soboty po południu między straganami przesuwa się krokiem, a w Dreźnie podczas Stollenfestu oraz w Seiffen i Annabergu w dni parad górniczych centrum jest najbardziej zatłoczone w całym roku. Na duże jarmarki chodźcie w piątek wieczorem, w niedzielę przed południem albo w dzień powszedni.
• Totensonntag 22.11.2026. W niedzielę przed adwentem wiele jarmarków jest zamkniętych, na przykład Monachium, Kolonia, Rothenburg czy zamkowy jarmark w Ratyzbonie. Kto jedzie od razu w pierwszy weekend, niech sprawdzi termin.
• Środki bezpieczeństwa. Po zamachach na jarmarki w Berlinie (2016) i Magdeburgu (2024) duże jarmarki mają betonowe zapory, więcej policji, a miejscami kontrole toreb. Liczcie się z tym, że autem do centrum nie wjedziecie, a duże plecaki zostawcie w hotelu.
• Kieszonkowcy. W ścisku przy piramidach i straganach z grzańcem jak wszędzie indziej. Portfel i telefon do wewnętrznej kieszeni, plecak noście z przodu.
• Gotówka i kubki. Małe stragany często nie przyjmują kart, a kaucję za kubek płaci się gotówką. Kubek oddawajcie tam, gdzie go dostaliście.
• Niedziele i święta. Sklepy i supermarkety w Niemczech są w niedzielę zamknięte, jarmarki działają. W Wigilię są otwarte tylko przed południem, a 25 i 26 grudnia prawie wszystko jest zamknięte.
• Zielona plakietka i góry. Do stref niskiej emisji (Monachium, Kolonia, Ratyzbona, Berlin) tylko z plakietką, którą trzeba zamówić z wyprzedzeniem. Przez Rudawy jeździjcie na oponach zimowych i z zapasem czasu, śnieg w grudniu nie jest tu wyjątkiem.

Co zrobilibyśmy inaczej

Najmniej podobało nam się na niemieckich jarmarkach wtedy, gdy chcieliśmy zdążyć ze wszystkim. Drezno, Miśnia, Pirna i jeszcze Seiffen w jeden weekend są do zrobienia, ale w niedzielę wieczorem z całego wyjazdu pamięta się głównie parkingi wielopoziomowe i kolejki po grzańca. Lepiej jedno miasto na dwie noce i jeden mniejszy jarmark w drodze powrotnej.

Więcej byśmy też próbowali, a mniej trzymali się list. Najlepszego jedzenia nie znaleźliśmy przy straganie z półmetrową kiełbasą, tylko w małych knajpkach poza głównym rynkiem, do których nie zaprowadziłby nas żaden przewodnik. W Rudawach warto skręcić do wsi, w której nie ma żadnego jarmarku, i zobaczyć, jak ludzie zapalają świeczniki-łuki we wszystkich oknach. I spróbujcie czegoś, czego w Polsce nie ma na każdym rogu: Feuerzangenbowle, fińskiego glögi w Lipsku albo Sengzelten w Pasawie.

I nie musicie zobaczyć wszystkiego. Piramida, diabelski młyn i Christkind poczekają. Najpiękniejsze chwile przeżyliśmy wtedy, gdy z kubkiem w ręku stanęliśmy na skraju rynku, telefon zostawiliśmy w kieszeni i po prostu patrzyliśmy, jak po zmroku zapala się jedno okno za drugim.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Dokąd dalej

Szczegółowe przewodniki po niemieckich jarmarkach mamy dla Drezna, Norymbergi, Ratyzbony, Seiffen i Pirny. Na południe warto wybrać się na jarmarki w Wiedniu, Linzu i Salzburgu, a po drodze przez Czechy zajrzeć na najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Czechach, na przykład w Pradze, Brnie albo Libercu, który leży niedaleko Görlitz. A jeśli w tym roku nie chce się wam wyjeżdżać za granicę, zajrzyjcie do naszego przeglądu jarmarków bożonarodzeniowych w Polsce, w tym do Wrocławia, Krakowa i Katowic.